પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ સમજાવો. તેના પરથી પદાર્થની સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી અને મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી સમજાવો. તેમની વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પદાર્થનું મેગ્નેટાઈઝેશન $M$ એ મેગ્નેટિક તીવ્રતા $(H)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\overrightarrow{M} = \chi \overrightarrow{H}$....$(1)$
અહીં,$\chi$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે જેને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી કહે છે. તે દર્શાવે છે કે ચુંબકીય પદાર્થ બાહ્ય ક્ષેત્રને કેવી રીતે પ્રતિભાવ આપે છે.
પેરામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ધન હોય છે.
ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ઋણ હોય છે કારણ કે $\overrightarrow{M}$ અને $\overrightarrow{H}$ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
ધારો કે એક ચુંબકીય પદાર્થ સોલેનોઈડની અંદર મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યારે સોલેનોઈડમાંથી પ્રવાહ $I$ વહે છે ત્યારે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નીચે મુજબ મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \overrightarrow{M})$....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $(2)$ માં મૂકતા:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \chi \overrightarrow{H}) = \mu_{0}(1 + \chi) \overrightarrow{H}$....$(3)$
અહીં,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$ ને પદાર્થની મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી કહે છે.
તેથી,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$....$(4)$
$\mu_{0}$ વડે ભાગતા,આપણને સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી $\mu_{r}$ મળે છે:
$\mu_{r} = \frac{\mu}{\mu_{0}} = 1 + \chi$....$(5)$
તેથી,સંબંધ $\mu = \mu_{0} \mu_{r}$ છે....$(6)$
આને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu \overrightarrow{H}$....$(7)$
$\mu_{r}$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે,જે સ્થિત વિદ્યુતશાસ્ત્રમાં ડાય-ઇલેક્ટ્રિક અચળાંક જેવી જ છે.

Explore More

Similar Questions

એક ધાતુની પરમિએબિલિટી $0.1256 \ TmA^{-1}$ છે. તેની સાપેક્ષ પરમિએબિલિટી કેટલી હશે? (આપેલ છે: $\frac{\mu_0}{4 \pi} = 10^{-7} \ SI \ unit$,$\pi = 3.14$).

ચુંબકીય પરમીએબિલિટી (magnetic permeability) નો $S.I.$ એકમ કયો છે?

જો ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ પરનું મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્ર વધારવામાં આવે,તો તેની પરમીએબિલિટી

$10^{-4} \, m^3$ કદ અને $1000$ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી ધરાવતો લોખંડનો સળિયો $5 \, \text{turns/cm}$ ધરાવતા લાંબા સોલેનોઇડની અંદર મૂકવામાં આવે છે। જો સોલેનોઇડમાંથી $0.5 \, A$ નો પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે, તો સળિયાની ચુંબકીય મોમેન્ટ .... $A m^2$ થશે।

Difficult
View Solution

$2000 \text{ A/m}$ ની તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર એક લોખંડનો સળિયો મૂકવામાં આવે છે. સળિયામાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $6 \times 10^{-4} \text{ Wb}$ છે અને તેનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $3 \text{ cm}^2$ છે. તો $\text{Wb/(A} \cdot \text{m)}$ એકમમાં સળિયાની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo