સમજાવો કે શા માટે:
$(i)$ ક્લોરોબેન્ઝીનનું ડાયપોલ મોમેન્ટ સાયક્લોહેક્સિલ ક્લોરાઈડ કરતા ઓછું હોય છે?
$(ii)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડ્સ ધ્રુવીય હોવા છતાં પાણીમાં અદ્રાવ્ય કેમ હોય છે?
$(iii)$ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકોને નિર્જળ પરિસ્થિતિમાં શા માટે તૈયાર કરવા જોઈએ?

(N/A) $(i)$ ક્લોરોબેન્ઝીનમાં,$Cl$ પરમાણુ $sp^{2}$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે. સાયક્લોહેક્સિલ ક્લોરાઈડમાં,$Cl$ પરમાણુ $sp^{3}$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે. $sp^{2}$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન $sp^{3}$ કાર્બન કરતા વધુ $s$-લક્ષણ ધરાવે છે,તેથી તે વધુ વિદ્યુતઋણ છે. પરિણામે,ક્લોરોબેન્ઝીનમાં $C-Cl$ બંધની ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા $Cl$ પરમાણુની નજીક સાયક્લોહેક્સિલ ક્લોરાઈડ કરતા ઓછી હોય છે. વધુમાં,ક્લોરોબેન્ઝીનમાં બેન્ઝીન રિંગની $-I$ અસરને કારણે $C-Cl$ બંધની ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા ઘટે છે,જેનાથી ડાયપોલ મોમેન્ટ ઓછી થાય છે.
$(ii)$ પાણીમાં મિશ્ર થવા માટે,દ્રાવ્ય-પાણી વચ્ચેનું આકર્ષણ બળ દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને પાણી-પાણી વચ્ચેના આકર્ષણ બળ કરતા મજબૂત હોવું જોઈએ. આલ્કાઈલ હેલાઈડ્સ ધ્રુવીય છે અને દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ ધરાવે છે,જ્યારે પાણીના અણુઓ મજબૂત હાઈડ્રોજન બંધથી જોડાયેલા હોય છે. આલ્કાઈલ હેલાઈડ અને પાણી વચ્ચેનું નવું આકર્ષણ બળ નબળું હોવાથી તેઓ પાણીમાં અદ્રાવ્ય રહે છે.
$(iii)$ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકો $(R-Mg-X)$ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે. ભેજની હાજરીમાં,તેઓ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કેન બનાવે છે:
$R-Mg-X + H_{2}O \rightarrow R-H + Mg(OH)X$
તેથી,ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકોને નિર્જળ પરિસ્થિતિમાં તૈયાર કરવા જોઈએ.