નીચેની આકૃતિમાં લેન્સ $L$ ની મુખ્ય અક્ષ પર મૂકવામાં આવેલ પદાર્થ $AB$ દર્શાવેલ છે. લેન્સના બે મુખ્ય કેન્દ્રો $F_1$ અને $F_2$ છે. લેન્સ દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ ચત્તું,આભાસી અને નાનું છે. આકૃતિ દોરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: $(i)$ વપરાયેલ લેન્સ $(L)$ ની રૂપરેખા દોરો. $(ii)$ $B$ માંથી પસાર થતું અને $O$ માંથી પસાર થતું કિરણ દોરો. લેન્સ દ્વારા વક્રીભવન પછી કિરણ દર્શાવો. $(iii)$ $B$ થી શરૂ થતું પ્રકાશનું કિરણ દોરો,જે મુખ્ય અક્ષને સમાંતર પસાર થયા પછી,લેન્સ પર આપાત થાય છે અને વક્રીભવન પછી બહાર આવે છે. $(iv)$ રચાતા અંતિમ પ્રતિબિંબનું સ્થાન દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વપરાયેલ લેન્સ અંતર્ગોળ લેન્સ છે કારણ કે તે તેની સામે ગમે ત્યાં મૂકવામાં આવેલા પદાર્થ માટે ચત્તું,આભાસી અને નાનું પ્રતિબિંબ રચે છે.
$(i)$ અંતર્ગોળ લેન્સની રૂપરેખા $L$ સ્થાન પર દોરવામાં આવે છે.
(ii) $B$ માંથી નીકળતું અને પ્રકાશીય કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થતું કિરણ વિચલિત થયા વગર સીધું જાય છે.
(iii) $B$ માંથી મુખ્ય અક્ષને સમાંતર નીકળતું કિરણ,વક્રીભવન પછી મુખ્ય કેન્દ્ર $F_2$ માંથી અપસરણ પામતું હોય તેમ લાગે છે.
(iv) અંતિમ પ્રતિબિંબ $A'B'$ એ પ્રકાશીય કેન્દ્ર $O$ અને મુખ્ય કેન્દ્ર $F_2$ ની વચ્ચે,પદાર્થની બાજુએ જ રચાય છે.

Explore More

Similar Questions

જો $4 \, cm$ ઊંચાઈની વસ્તુને અંતર્ગોળ અરીસાથી $12 \, cm$ ના અંતરે મૂકવામાં આવે,તો તેનું પ્રતિબિંબ અરીસાની પાછળ $24 \, cm$ ના અંતરે રચાય છે. તો પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ કેટલી હશે ($, cm$ માં)?

જો કોઈ વસ્તુને $72^{\circ}$ ના ખૂણે નમેલા બે સમતલ અરીસાઓ વચ્ચે સપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવે, તો બનતા પ્રતિબિંબોની કુલ સંખ્યા કેટલી હશે?

બહિર્ગોળ અરીસો હંમેશા આભાસી અને ચત્તું પ્રતિબિંબ રચે છે.

$10\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો અડધો ભાગ કાળા કાગળથી ઢાંકેલો છે. શું આવો લેન્સ લેન્સથી $30\, cm$ અંતરે મૂકેલી સંપૂર્ણ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચી શકે? તમારા જવાબને સમર્થન આપવા માટે કિરણ આકૃતિ દોરો.
$20\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની મુખ્ય અક્ષને લંબરૂપે $4\, cm$ ઊંચી વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. લેન્સથી વસ્તુનું અંતર $15\, cm$ છે. પ્રતિબિંબનો પ્રકાર,સ્થાન અને કદ શોધો.

Difficult
View Solution

લેન્સનો પાવર વ્યાખ્યાયિત કરો. તેનો એકમ શું છે? એક વિદ્યાર્થી $50\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો લેન્સ અને બીજો વિદ્યાર્થી $-50\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો લેન્સ વાપરે છે. દરેક દ્વારા વપરાયેલ લેન્સનો પ્રકાર અને તેનો પાવર કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo