ઉત્સેચક-સબસ્ટ્રેટ સંકુલ $(ES)$ નું નિર્માણ એ ઉદ્દીપકીય પ્રતિક્રિયાઓનું પ્રથમ પગલું છે. નીપજ (product) ના નિર્માણ સુધીના અન્ય પગલાંઓનું વર્ણન કરો.

(N/A) $\Rightarrow$ દરેક ઉત્સેચક $(E)$ ના અણુમાં સબસ્ટ્રેટ $(S)$ માટે એક બંધન સ્થાન (binding site) હોય છે,જ્યાં સબસ્ટ્રેટ જોડાઈને ઉત્સેચક-સબસ્ટ્રેટ સંકુલ $(ES)$ બનાવે છે. તે ટૂંક સમયમાં જ નીપજ $(P)$ અને અપરિવર્તિત ઉત્સેચકમાં વિભાજિત થાય છે,જેમાં મધ્યવર્તી તબક્કા તરીકે ઉત્સેચક-નીપજ સંકુલ $(EP)$ બને છે.
$\Rightarrow$ $ES$ સંકુલનું નિર્માણ ઉદ્દીપન માટે આવશ્યક છે.
$\Rightarrow$ પ્રતિક્રિયાનો ક્રમ: $E + S \rightleftharpoons ES \longrightarrow EP \longrightarrow E + P$
$\Rightarrow$ તેને નીચેના પગલાંઓમાં સમજાવી શકાય છે:
$(1)$ પ્રથમ,સબસ્ટ્રેટ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન (active site) સાથે જોડાય છે અને તેમાં બરાબર બંધ બેસે છે.
$(2)$ સબસ્ટ્રેટનું જોડાણ ઉત્સેચકને તેનો આકાર બદલવા માટે પ્રેરિત કરે છે,જેથી તે સબસ્ટ્રેટની આસપાસ વધુ ચુસ્તપણે બંધ બેસે છે.
$(3)$ ઉત્સેચકનું સક્રિય સ્થાન,જે હવે સબસ્ટ્રેટની નજીક છે,તે સબસ્ટ્રેટના રાસાયણિક બંધોને તોડે છે અને નવું ઉત્સેચક-નીપજ સંકુલ $(EP)$ બને છે.
$(4)$ ઉત્સેચક પ્રતિક્રિયાની નીપજોને મુક્ત કરે છે અને મુક્ત ઉત્સેચક ફરીથી સબસ્ટ્રેટના બીજા અણુ સાથે જોડાવા અને ઉદ્દીપકીય ચક્રને ફરીથી ચલાવવા માટે તૈયાર થાય છે.