$3 \, cm$ ત્રિજ્યાવાળું એક વર્તુળ દોરો. તેના એક વ્યાસને બંને બાજુ લંબાવો અને તેના પર કેન્દ્રથી $7 \, cm$ દૂર બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ લો. આ બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ માંથી વર્તુળના સ્પર્શકો દોરો. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ વર્તુળ પર સ્પર્શકો નીચે મુજબ દોરી શકાય છે:
$1.$ સમતલ પર કોઈ બિંદુ $O$ ને કેન્દ્ર તરીકે લઈ,$3 \, cm$ ત્રિજ્યાવાળું એક વર્તુળ દોરો.
$2.$ તેનો એક વ્યાસ લો અને તેને બંને બાજુ લંબાવો. આ વ્યાસ પર બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ એવા લો કે જેથી $OP = OQ = 7 \, cm$ થાય.
$3.$ $OP$ અને $OQ$ ના લંબદ્વિભાજક દોરો. ધારો કે $T$ અને $U$ એ અનુક્રમે $OP$ અને $OQ$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
$4.$ $T$ અને $U$ ને કેન્દ્ર તરીકે અને $TO$ તથા $UO$ ને ત્રિજ્યા તરીકે લઈ,બે વર્તુળો દોરો. આ બે વર્તુળો મૂળ વર્તુળને અનુક્રમે $V, W$ અને $X, Y$ બિંદુઓમાં છેદશે. $PV, PW, QX$ અને $QY$ ને જોડો. આ માંગેલા સ્પર્શકો છે.
યથાર્થતા:
આ રચનાની યથાર્થતા એ સાબિત કરીને આપી શકાય છે કે $PV, PW, QX$ અને $QY$ એ વર્તુળ (જેનું કેન્દ્ર $O$ અને ત્રિજ્યા $3 \, cm$ છે) ના સ્પર્શકો છે. આ માટે,$OV, OW, OX$ અને $OY$ ને જોડો.
$\angle PVO$ એ અર્ધવર્તુળમાંનો ખૂણો છે. આપણે જાણીએ છીએ કે અર્ધવર્તુળમાંનો ખૂણો કાટખૂણો હોય છે.
$\therefore \angle PVO = 90^{\circ}$
$\Rightarrow OV \perp PV$
$OV$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા હોવાથી,$PV$ એ વર્તુળનો સ્પર્શક જ હોય.
તે જ રીતે,સાબિત કરી શકાય છે કે $PW, QX$ અને $QY$ પણ વર્તુળના સ્પર્શકો છે.

Explore More

Similar Questions

આ રચનાનું સમર્થન (Justification) પણ આપો:
બંગડીની મદદથી એક વર્તુળ દોરો. વર્તુળની બહાર એક બિંદુ લો. આ બિંદુમાંથી વર્તુળ પર સ્પર્શકોની જોડીની રચના કરો.

ધારો કે $ABC$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $AB = 6 \, cm$,$BC = 8 \, cm$ અને $\angle B = 90^{\circ}$ છે. $BD$ એ $B$ માંથી $AC$ પરનો લંબ છે. $B, C, D$ માંથી પસાર થતું વર્તુળ દોરવામાં આવે છે. $A$ માંથી આ વર્તુળ પર સ્પર્શકોની રચના કરો અને રચનાનું સમર્થન આપો.

Difficult
View Solution

$8 \, cm$ લંબાઈનો રેખાખંડ $AB$ દોરો. $A$ ને કેન્દ્ર લઈને $4 \, cm$ ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દોરો અને $B$ ને કેન્દ્ર લઈને $3 \, cm$ ત્રિજ્યાનું બીજું વર્તુળ દોરો. દરેક વર્તુળ માટે બીજા વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી સ્પર્શકોની રચના કરો. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

$4 \, cm$,$5 \, cm$ અને $6 \, cm$ બાજુઓ ધરાવતો એક ત્રિકોણ રચો અને ત્યારબાદ તેને સમરૂપ એવો બીજો ત્રિકોણ રચો જેની બાજુઓ પ્રથમ ત્રિકોણની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{2}{3}$ ગણી હોય. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ ને સમરૂપ હોય તેવો એક ત્રિકોણ રચો,જેની બાજુઓ ત્રિકોણ $ABC$ ની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{5}{3}$ ગણી હોય (એટલે કે,પ્રમાણ માપ $\frac{5}{3}$ હોય).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo