(A) પ્રજનનની પ્રક્રિયામાં એક સજીવ ભાગ લે છે કે બે,તેના આધારે પ્રજનનના બે પ્રકાર છે:
$1$. અલિંગી પ્રજનન: જ્યારે સંતતિનું નિર્માણ એક જ પિતૃ દ્વારા જન્યુઓના નિર્માણ સાથે અથવા તેના વગર થાય,ત્યારે તેને અલિંગી પ્રજનન કહેવાય છે. આ પદ્ધતિમાં,એક જ સજીવ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ હોય છે. પરિણામે,ઉત્પન્ન થતી સંતતિ માત્ર એકબીજાને સમાન જ નથી હોતી,પરંતુ તેઓ તેમના પિતૃની આબેહૂબ નકલ (ક્લોન) હોય છે.
$2$. લિંગી પ્રજનન: જ્યારે બે પિતૃઓ (વિરુદ્ધ જાતિના) પ્રજનન પ્રક્રિયામાં ભાગ લે છે અને નર તથા માદા જન્યુઓનું જોડાણ થાય છે,ત્યારે તેને લિંગી પ્રજનન કહેવાય છે. આ પ્રક્રિયામાં નર અને માદા જન્યુઓનું નિર્માણ થાય છે,જે કાં તો એક જ સજીવ દ્વારા અથવા વિરુદ્ધ જાતિના અલગ-અલગ સજીવો દ્વારા થાય છે. આ જન્યુઓ જોડાઈને યુગ્મનજ (zygote) બનાવે છે,જે વિકાસ પામીને નવા સજીવમાં પરિણમે છે. અલિંગી પ્રજનનની સરખામણીમાં આ એક વિસ્તૃત,જટિલ અને ધીમી પ્રક્રિયા છે. જન્યુઓના જોડાણને કારણે,લિંગી પ્રજનન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃઓ જેવી કે એકબીજા જેવી સમાન હોતી નથી.