ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરતા વિદ્યુતભારિત કણ પર લાગતા ચુંબકીય બળની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ માં $\vec{v}$ વેગથી ગતિ કરતા $q$ વિદ્યુતભાર પર લાગતું ચુંબકીય બળ $\overrightarrow{F_{m}}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\overrightarrow{F_{m}} = q(\vec{v} \times \overrightarrow{B})$
$\therefore F_{m} = q v B \sin \theta$,જ્યાં $\theta$ એ $\vec{v}$ અને $\overrightarrow{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
$(i)$ આ બળ વિદ્યુતભાર $q$,વેગ $\vec{v}$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ પર આધાર રાખે છે. ઋણ વિદ્યુતભાર પર લાગતું બળ ધન વિદ્યુતભાર પર લાગતા બળની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
$(ii)$ આ બળ એ વેગ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સદિશ ગુણાકાર છે. જો $\theta = 0^{\circ}$ અથવા $\theta = 180^{\circ}$ હોય,તો $F_{m} = q v B \sin(0^{\circ}) = 0$ અથવા $F_{m} = q v B \sin(180^{\circ}) = 0$ થાય. બળની દિશા વેગ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર બંનેને લંબ હોય છે,જે જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ જો વિદ્યુતભાર સ્થિર હોય $(v = 0)$,તો ચુંબકીય બળ શૂન્ય થાય છે. આમ,માત્ર ગતિશીલ વિદ્યુતભાર જ ચુંબકીય બળ અનુભવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક ઇલેક્ટ્રોન બીમ $1.6 \times 10^7 \ m/s$ ના વેગ સાથે $0.1 \ T$ તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રૂપે ગતિ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોન બીમના પથની ત્રિજ્યા શોધો. (આપેલ છે: ઇલેક્ટ્રોનનું દળ $m_e = 9 \times 10^{-31} \ kg$)

સ્થિર રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનો એક બીમ $V$ સ્થિતિમાન દ્વારા પ્રવેગિત થાય છે. આ બીમ એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $F$ બળ અનુભવે છે. પ્રવેગિત સ્થિતિમાન વધારીને $V^{\prime}$ કરવામાં આવે છે અને તે જ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતું બળ $2F$ થાય છે. તો ગુણોત્તર $\frac{V}{V^{\prime}}$ શોધો.

એક ઇલેક્ટ્રોન બીમ બે સમાંતર પ્લેટો વચ્ચે ગતિ કરી રહ્યો છે,જેની વચ્ચેનું વિદ્યુતક્ષેત્ર $1.125 \times 10^{-6} \, N/C$ છે. $3 \times 10^{-10} \, T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર પણ એવી રીતે લાગુ કરવામાં આવે છે કે જેથી ઇલેક્ટ્રોનનો બીમ વિચલિત ન થાય. ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ ............ $m/s$ છે.

$m$ દળ અને $K$ ગતિઊર્જા ધરાવતો એક ઇલેક્ટ્રોન સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં લંબરૂપે દાખલ થાય છે,તો તેની આવૃત્તિ કેટલી હશે?

એક ધન બિંદુવત વિદ્યુતભારની ગતિનો વિચાર કરો જે એવા વિસ્તારમાં છે જ્યાં એકસાથે સમાન વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્રો $\vec{E}=E_0 \hat{j}$ અને $\vec{B}=B_0 \hat{j}$ હાજર છે. $t=0$ સમયે,આ વિદ્યુતભારનો વેગ $x-y$ સમતલમાં $\vec{v}$ છે,જે $x$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. $t>0$ સમય માટે નીચેનામાંથી કયો/કયા વિકલ્પ(ઓ) સાચો(સાચા) છે?
$(A)$ જો $\theta=0^{\circ}$ હોય,તો વિદ્યુતભાર $x-z$ સમતલમાં વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે.
$(B)$ જો $\theta=0^{\circ}$ હોય,તો વિદ્યુતભાર $y$-અક્ષ પર અચળ પિચ સાથે હેલિકલ ગતિ કરે છે.
$(C)$ જો $\theta=10^{\circ}$ હોય,તો વિદ્યુતભાર $y$-અક્ષ પર એવી હેલિકલ ગતિ કરે છે જેની પિચ સમય સાથે વધતી જાય છે.
$(D)$ જો $\theta=90^{\circ}$ હોય,તો વિદ્યુતભાર $y$-અક્ષ પર સુરેખ પણ પ્રવેગી ગતિ કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo