ટૂંકા જવાબ આપો:
$(i)$ કોષરસસ્તરમાં પ્રોટીન અને લિપિડની ભૂમિકા શું છે?
$(ii)$ કોષરસસ્તરને પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ (selectively permeable) શા માટે કહેવામાં આવે છે?
$(iii)$ કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝની ભૂમિકા શું છે?
$(iv)$ પ્લાઝમોલિસિસ (રસસંકોચન) એટલે શું?
$(v)$ કોષરસસ્તરની લવચીકતાનો ફાયદો શું છે?
$(vi)$ કોષરસસ્તરની આરપાર $CO_{2}$ અને $O_{2}$ જેવા પદાર્થોની અવરજવર માટે ઉપયોગી પ્રક્રિયાનું નામ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ પ્રોટીન અને લિપિડ કોષરસસ્તરને બંધારણીય લવચીકતા અને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.
$(ii)$ કોષરસસ્તરને પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે ચોક્કસ પદાર્થોને અંદર આવવા અને બહાર જવા દે છે,જ્યારે અન્ય પદાર્થોની અવરજવરને અટકાવે છે.
$(iii)$ સેલ્યુલોઝ વનસ્પતિ કોષદીવાલને બંધારણીય મજબૂતી અને સખતપણું આપે છે. તે પાણીને જાળવી રાખવામાં પણ મદદ કરે છે,જેથી કોષને સુકાઈ જતો અટકાવે છે.
$(iv)$ પ્લાઝમોલિસિસ (રસસંકોચન) એ એવી ઘટના છે જેમાં જીવંત વનસ્પતિ કોષ આસૃતિ (osmosis) દ્વારા પાણી ગુમાવે છે,જેના કારણે કોષના ઘટકો કોષદીવાલથી દૂર સંકોચાઈ જાય છે.
$(v)$ કોષરસસ્તરની લવચીકતા કોષને તેની બાહ્ય પર્યાવરણમાંથી ખોરાક અને અન્ય પદાર્થોને 'એન્ડોસાયટોસિસ' (endocytosis) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં મદદ કરે છે,જે અમીબા જેવા સજીવો માટે ખોરાક મેળવવા માટે ઉપયોગી છે.
$(vi)$ આ પ્રક્રિયાને પ્રસરણ (diffusion) કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

પ્લાસ્ટિડ્સ (રંજકકણો) એટલે શું? વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતા વિવિધ પ્રકારના પ્લાસ્ટિડ્સ અને તેમના કાર્યો જણાવો.

નીચેનાની અગત્યતા શું છે?
$(a)$ રસધાનીઓમાં કોષરસ (cell sap) ની હાજરી?
$(b)$ યકૃતના કોષોમાં $SER$ ની હાજરી?
$(c)$ $RER$ પર રિબોઝોમ્સની હાજરી?

કણાભસૂત્ર (Mitochondria) અને રંજકકણ (Plastid) વચ્ચેની બે સમાનતાઓ અને એક તફાવત લખો.

કોષકેન્દ્ર સિવાયની અંગિકા,જેમાં $DNA$ હોય છે તે

નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
લ્યુકોપ્લાસ્ટ (શ્વેતકણ) એ રંગીન રંજકકણો છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo