ઇલેક્ટ્રોડના પ્રકારો અને ઉદાહરણો આપો.

(N/A) ઇલેક્ટ્રોડની સપાટી પર થતી પ્રક્રિયાના આધારે:
ગેલ્વેનિક કોષમાં,જે અર્ધ-કોષમાં ઓક્સિડેશન થાય છે તેને એનોડ કહેવામાં આવે છે અને જે બીજા અર્ધ-કોષમાં રિડક્શન થાય છે તેને કેથોડ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ ઇલેક્ટ્રોડ પરના વિદ્યુતભારના આધારે:
ધન અને ઋણ ઇલેક્ટ્રોડ: ધન ઇલેક્ટ્રોડની સાપેક્ષમાં ઋણ ઇલેક્ટ્રોડમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા વધુ હોય છે. દા.ત.,ગેલ્વેનિક કોષમાં એનોડ ઋણ અને કેથોડ ધન હોય છે.
$(c)$ ઇલેક્ટ્રોડના સ્વભાવના આધારે વર્ગીકરણ:
$(i)$ સક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ: કોષમાં,જે ઇલેક્ટ્રોડના વજનમાં વધારો કે ઘટાડો જોવા મળે તેને સક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ કહેવાય છે. જો પ્રક્રિયા દરમિયાન સક્રિય ધાતુ દ્રાવણમાં ઓગળી જાય,તો તેનું વજન ઘટે છે. અને જો પ્રક્રિયા દરમિયાન દ્રાવણના આયનો રિડક્શન પામીને ધાતુના કણોમાં રૂપાંતરિત થાય અને ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થાય,તો ધાતુનું વજન વધે છે. દા.ત.,ડેનિયલ કોષમાં $Zn$ અને $Cu$ ધાતુઓ સક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ છે.
$Zn(s) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + 2e^{-}$ (ઓક્સિડેશન)
$Cu^{2+}(aq) + 2e^{-} \rightarrow Cu(s)$ (રિડક્શન)
અહીં,$Zn$ નું વજન ઘટે છે અને $Cu$ નું વજન વધે છે.
$(ii)$ નિષ્ક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ: જે ઇલેક્ટ્રોડ કોષ પ્રક્રિયામાં માત્ર તેની સપાટી પૂરી પાડે છે,પરંતુ પ્રક્રિયામાં ભાગ લેતા નથી,તેને નિષ્ક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ કહેવાય છે. દા.ત.,પ્લેટિનમ,ગ્રેફાઇટ જેવી ધાતુઓનો ઉપયોગ એવા અર્ધ-કોષોમાં થાય છે જેમાં વાયુ અથવા પ્રવાહી પ્રક્રિયક કે નીપજ હોય. પ્લેટિનમ-$H_2$ વાયુ એ નિષ્ક્રિય ઇલેક્ટ્રોડનું ઉદાહરણ છે.