કોઈ એક સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક સમાન છે અને તેની દિશા દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ છે. આ સ્થળે એક સમક્ષિતિજ પાવર લાઈનમાંથી પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ મોટો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તારથી સમાન અંતરે આવેલા બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ને ધ્યાનમાં લો,જે અનુક્રમે તારની ઉપર અને નીચે છે. કારણ આપી સમજાવો કે ચુંબકીય ક્ષેત્ર ક્યાં વધારે હશે: $A$ પાસે કે $B$ પાસે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(B) જમણા હાથના અંગૂઠાના નિયમ મુજબ,બિંદુ $A$ (તારની ઉપર) પાસે વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા ઉત્તરથી દક્ષિણ તરફ હોય છે.
બિંદુ $B$ (તારની નીચે) પાસે વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ હોય છે.
પૃથ્વીનું સમક્ષિતિજ ચુંબકીય ક્ષેત્ર દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ હોય છે.
બિંદુ $A$ પાસે,પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી,પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર બંનેનો તફાવત હશે.
બિંદુ $B$ પાસે,પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર એક જ દિશામાં હોવાથી,પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર બંનેનો સરવાળો હશે.
તેથી,કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર બિંદુ $B$ પાસે વધારે હશે.

Explore More

Similar Questions

$1.1 \, kW$ ના બે ઇલેક્ટ્રિક ગીઝર એકસાથે ચલાવવા માટે લાઇન પર સુરક્ષિત રીતે વાપરી શકાય તેવા ફ્યુઝનું લઘુત્તમ રેટિંગ શોધો. સપ્લાય વોલ્ટેજ $220 \, V$ છે. ($A$ માં)

ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ એટલે શું? કોઈ બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે? ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓના બે મહત્વના ગુણધર્મો જણાવો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બિંદુ $A$ ની નજીક કાગળના સમતલમાં એક ચુંબકીય હોકાયંત્રની સોય મૂકવામાં આવી છે. સીધા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકને કયા સમતલમાં મૂકવો જોઈએ જેથી તે $A$ માંથી પસાર થાય અને હોકાયંત્રના વિચલનમાં કોઈ ફેરફાર ન થાય? કઈ સ્થિતિમાં વિચલન મહત્તમ હોય છે અને શા માટે?

વર્તુળાકાર પ્રવાહધારિત વાહકની આસપાસ ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓનો આકાર કેવો હોય છે?

નામાંકિત પરિપથ આકૃતિની મદદથી,વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત સીધા લાંબા વાહક તારની આસપાસ ચુંબકીય ક્ષેત્રની ક્ષેત્રરેખાઓની ભાત દર્શાવો. વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા શોધવા માટે જમણા હાથના અંગૂઠાનો નિયમ કેવી રીતે ઉપયોગી છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo