પ્રક્રિયક અને નીપજના પ્રમાણના આધારે સંતુલનના કેટલા પ્રકાર છે?

(N/A) પ્રક્રિયક અને નીપજના પ્રમાણના આધારે સંતુલનના $3$ પ્રકાર છે:
$(i)$ પ્રક્રિયક નહિવત અને નીપજ મહત્તમ: આવી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણતા તરફ જાય છે. સંતુલને પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા નહિવત હોય છે. સંતુલને લગભગ $100 \%$ નીપજ હોય છે,જ્યાં $K > 10^{3}$ હોય છે.
ઉદાહરણ: $H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \xrightarrow{500 \ K} H_{2}O_{(g)}$; $K_{c} = 2.4 \times 10^{47}$.
$(ii)$ પ્રક્રિયક વધારે અને નીપજ ઓછી: આવી પ્રક્રિયાઓમાં,સંતુલને મોટાભાગનો પ્રક્રિયક પ્રક્રિયા વગરનો રહે છે. નીપજની સાંદ્રતા ખૂબ ઓછી હોય છે. તેનો સંતુલન અચળાંક ખૂબ નાનો હોય છે,એટલે કે $K < 10^{-3}$. આવી પ્રક્રિયાઓ ભાગ્યે જ પુરોગામી દિશામાં આગળ વધે છે.
ઉદાહરણ: $H_{2}O_{(g)} \xrightarrow{500 \ K} H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}$; $K_{c} = 4.1 \times 10^{-48}$.
$(iii)$ પ્રક્રિયક અને નીપજ તુલનાત્મક: આવી પ્રક્રિયાઓમાં,સંતુલને પ્રક્રિયક અને નીપજ બંને નોંધપાત્ર જથ્થામાં હાજર હોય છે. આવી પ્રક્રિયાઓમાં $K_{c}$ નું મૂલ્ય $10^{-3}$ થી $10^{3}$ ની વચ્ચે હોય છે.
ઉદાહરણ: $H_{2(g)} + I_{2(g)} \xrightarrow{700 \ K} 2 HI_{(g)}$; $K_{c} = 57$.