નાઈટ્રિક એસિડના ઉત્પાદન માટે ઓસ્ટવાલ્ડની પ્રક્રિયામાં,પ્રથમ પગલામાં એમોનિયા વાયુનું ઓક્સિજન વાયુ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ વાયુ અને વરાળ મળે છે. જો $10.00 \ g$ એમોનિયા અને $20.00 \ g$ ઓક્સિજનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું મહત્તમ વજન કેટલું મેળવી શકાય?
(D) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $4 NH_{3(g)} + 5 O_{2(g)} \longrightarrow 4 NO_{(g)} + 6 H_{2}O_{(g)}$
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$68 \ g \ NH_{3}$ એ $160 \ g \ O_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $120 \ g \ NO$ આપે છે.
સીમિત પ્રક્રિયક શોધવા માટે,$10 \ g \ NH_{3}$ માટે જરૂરી $O_{2}$ ની ગણતરી કરો: $\frac{160 \ g \ O_{2}}{68 \ g \ NH_{3}} \times 10 \ g \ NH_{3} = 23.53 \ g \ O_{2}$.
અહીં માત્ર $20 \ g \ O_{2}$ ઉપલબ્ધ હોવાથી,$O_{2}$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
સીમિત પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ કરીને $NO$ ની ઉપજની ગણતરી: $\frac{120 \ g \ NO}{160 \ g \ O_{2}} \times 20 \ g \ O_{2} = 15 \ g \ NO$.
આમ,નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું મહત્તમ વજન $15 \ g$ મેળવી શકાય છે.
સ્ટોઈકિયોમેટ્રી મુજબ,$68 \ g \ NH_{3}$ એ $160 \ g \ O_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $120 \ g \ NO$ આપે છે.
સીમિત પ્રક્રિયક શોધવા માટે,$10 \ g \ NH_{3}$ માટે જરૂરી $O_{2}$ ની ગણતરી કરો: $\frac{160 \ g \ O_{2}}{68 \ g \ NH_{3}} \times 10 \ g \ NH_{3} = 23.53 \ g \ O_{2}$.
અહીં માત્ર $20 \ g \ O_{2}$ ઉપલબ્ધ હોવાથી,$O_{2}$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
સીમિત પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ કરીને $NO$ ની ઉપજની ગણતરી: $\frac{120 \ g \ NO}{160 \ g \ O_{2}} \times 20 \ g \ O_{2} = 15 \ g \ NO$.
આમ,નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું મહત્તમ વજન $15 \ g$ મેળવી શકાય છે.
Explore More
Similar Questions
$STP$ પર $10 \, L$ ના બંધ પાત્રમાં $1 \, L$ વોટર ગેસ $(1:1 \, CO : H_2)$ અને $9 \, L$ હવા ($20 \% \, O_2$ કદથી) રહેલી છે. પાત્રના મિશ્રણને સળગાવવામાં આવે છે. પાત્રમાં $CO_2$ ના મોલની સંખ્યા આશરે $.... \, mol$ છે.
MediumKVPY 2020
View Solution$2 SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2 SO_{3(g)}$
ઉપરની પ્રક્રિયા એક પાત્રમાં $P_{SO_{2}} = 250 \ mbar$,$P_{O_{2}} = 750 \ mbar$ અને $P_{SO_{3}} = 0 \ mbar$ ના આંશિક દબાણથી શરૂ કરવામાં આવે છે. જ્યારે પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય,ત્યારે પ્રતિક્રિયા પાત્રમાં કુલ દબાણ $..... \ mbar$ હશે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો).
ઉપરની પ્રક્રિયા એક પાત્રમાં $P_{SO_{2}} = 250 \ mbar$,$P_{O_{2}} = 750 \ mbar$ અને $P_{SO_{3}} = 0 \ mbar$ ના આંશિક દબાણથી શરૂ કરવામાં આવે છે. જ્યારે પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય,ત્યારે પ્રતિક્રિયા પાત્રમાં કુલ દબાણ $..... \ mbar$ હશે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો).
$6.5 \ g$ $PbO$ અને $3.2 \ g$ $HCl$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી લેડ $(II)$ ક્લોરાઈડના કેટલા મોલ બનશે?
DifficultAIPMT 2008
View Solution$2 \,mol$ કાર્બન ને $16 \,g$ ડાયઓક્સિજનમાં બાળવામાં આવે ત્યારે કેટલા પ્રમાણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્પન્ન થાય છે ($\,g$ માં)?
જ્યારે $400 \ mL$ $0.2 \ M \ H_2SO_4$ દ્રાવણને $600 \ mL$ $0.1 \ M \ NaOH$ દ્રાવણ સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે અંતિમ દ્રાવણના તાપમાનમાં થતો વધારો $...... \times 10^{-2} \ K$ છે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો).
$\left[ \text{Use } : H^{+}_{(aq)} + OH^{-}_{(aq)} \rightarrow H_2O : \Delta_{r}H = -57.1 \ kJ \ mol^{-1} \right]$
$H_2O$ ની વિશિષ્ટ ઉષ્મા = $4.18 \ J \ K^{-1} \ g^{-1}$
$H_2O$ ની ઘનતા = $1.0 \ g \ cm^{-3}$
મિશ્રણ વખતે દ્રાવણના કદમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી તેમ ધારો.
$\left[ \text{Use } : H^{+}_{(aq)} + OH^{-}_{(aq)} \rightarrow H_2O : \Delta_{r}H = -57.1 \ kJ \ mol^{-1} \right]$
$H_2O$ ની વિશિષ્ટ ઉષ્મા = $4.18 \ J \ K^{-1} \ g^{-1}$
$H_2O$ ની ઘનતા = $1.0 \ g \ cm^{-3}$
મિશ્રણ વખતે દ્રાવણના કદમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી તેમ ધારો.
DifficultJEE MAIN 2021
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo