કાર્બનિક પ્રક્રિયામાં બંધના વિખંડન દ્વારા કઈ મધ્યવર્તી સ્પીસીઝ બને છે? આ સ્પીસીઝના નામ આપો અને તેમની સ્થિરતા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કાર્બનિક સંયોજનોમાં પરમાણુઓ વચ્ચે સહસંયોજક બંધ હોય છે. કાર્બનિક પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન,સહસંયોજક બંધનું વિખંડન થાય છે. ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણની રીતને આધારે,ત્રણ મુખ્ય પ્રકારની પ્રતિક્રિયાશીલ મધ્યવર્તી સ્પીસીઝ બને છે:
$(a)$ વિષમ વિભાજન (Heterolytic fission) માં,કાર્બોકેટાયન અથવા કાર્બેનાયન બને છે.
$(b)$ સમ વિભાજન (Homolytic fission) માં,મુક્ત મૂલક (Free radical) બને છે.
$(a)$ $(i)$ કાર્બોકેટાયન: એવી સ્પીસીઝ જેમાં કાર્બન પરમાણુ પર ધન વીજભાર હોય છે. ઉદાહરણો: $H_3C^{+}$,$CH_3CH_2^+$,$(CH_3)_2CH^{+}$,$(CH_3)_3C^{+}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $CH_3^+ < CH_3CH_2^+ < (CH_3)_2CH^{+} < (CH_3)_3C^{+}$ (એટલે કે $\text{Methyl} < 1^{\circ} < 2^{\circ} < 3^{\circ}$).
(ii) કાર્બેનાયન: એવી સ્પીસીઝ જેમાં કાર્બન પરમાણુ પર ઋણ વીજભાર હોય છે. ઉદાહરણો: $H_3C^{-}$,$H_3CCH_2^-$,$(H_3C)_2CH^{-}$,$(CH_3)_3C^{-}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $\text{Methyl} > 1^{\circ} > 2^{\circ} > 3^{\circ}$.
$(b)$ મુક્ત મૂલક: આ સહસંયોજક બંધના સમ વિભાજન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. મુક્ત મૂલકમાં કાર્બન પરમાણુ પર એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. ઉદાહરણો: $\dot{C}H_3$,$CH_3\dot{C}H_2$,$(CH_3)_2\dot{C}H$,$(CH_3)_3\dot{C}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $\dot{C}H_3 < CH_3\dot{C}H_2 < (CH_3)_2\dot{C}H < (CH_3)_3\dot{C}$ (એટલે કે $1^{\circ} < 2^{\circ} < 3^{\circ}$).

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયું કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થાયી છે?

સ્થિરતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?

નીચેનામાંથી કોનામાં મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુની આસપાસ ઇલેક્ટ્રોનની ત્રણ જોડી હોય છે?

નીચે આપેલા કાર્બોકેટાયનને તેમના લેબલના સંદર્ભમાં સ્થિરતાના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો:
લેબલકાર્બોકેટાયન
$1$$CH_3-CH^+-CH_3$
$2$$CH_3^+$
$3$$(CH_3)_3C^+$
$4$$CH_3-CH_2^+$

નીચે આપેલા કાર્બોકેટાયન માટે સ્થિરતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
$I: ^+CH_2-COCH_3$
$II: ^+CH_2-OCH_3$
$III: ^+CH_2-CH_3$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo