'આસૃતિ (Osmosis) એ પ્રસરણનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે'. આ વિધાન પર ટિપ્પણી કરો.
(N/A) હા,આ વિધાન સાચું છે.
પ્રસરણ અને આસૃતિ બંનેમાં,કણો ઉચ્ચ સાંદ્રતાવાળા વિસ્તારમાંથી ઓછી સાંદ્રતાવાળા વિસ્તાર તરફ ગતિ કરે છે.
જોકે,આસૃતિને પ્રસરણનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં દ્રાવકના અણુઓ (સામાન્ય રીતે પાણી) અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલ (semi-permeable membrane) દ્વારા ગતિ કરે છે.
પ્રસરણ કોઈપણ માધ્યમમાં (ઘન,પ્રવાહી કે વાયુ) થઈ શકે છે અને તેમાં પટલની જરૂર હોતી નથી,જ્યારે આસૃતિ માત્ર પ્રવાહી માધ્યમમાં જ થાય છે અને તેમાં ચોક્કસ અણુઓને પસાર થવા દેવા માટે અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલની આવશ્યકતા હોય છે.
પ્રસરણ અને આસૃતિ બંનેમાં,કણો ઉચ્ચ સાંદ્રતાવાળા વિસ્તારમાંથી ઓછી સાંદ્રતાવાળા વિસ્તાર તરફ ગતિ કરે છે.
જોકે,આસૃતિને પ્રસરણનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં દ્રાવકના અણુઓ (સામાન્ય રીતે પાણી) અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલ (semi-permeable membrane) દ્વારા ગતિ કરે છે.
પ્રસરણ કોઈપણ માધ્યમમાં (ઘન,પ્રવાહી કે વાયુ) થઈ શકે છે અને તેમાં પટલની જરૂર હોતી નથી,જ્યારે આસૃતિ માત્ર પ્રવાહી માધ્યમમાં જ થાય છે અને તેમાં ચોક્કસ અણુઓને પસાર થવા દેવા માટે અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલની આવશ્યકતા હોય છે.
Explore More
Similar Questions
દ્રવ્યની તે અવસ્થાનું નામ આપો જેમાં
$(i)$ કણોના સ્તરો એકબીજા પર સરળતાથી સરકી શકે છે.
$(ii)$ કણો ખૂબ જ નબળા આકર્ષણ બળને કારણે માત્ર યાદચ્છિક રીતે ગતિ કરે છે.
$(i)$ કણોના સ્તરો એકબીજા પર સરળતાથી સરકી શકે છે.
$(ii)$ કણો ખૂબ જ નબળા આકર્ષણ બળને કારણે માત્ર યાદચ્છિક રીતે ગતિ કરે છે.
Easy
View Solutionબરફ સ્વરૂપે પાણી ઠંડકની અસર આપે છે,જ્યારે વરાળ સ્વરૂપે પાણી ગંભીર દાઝી જવાનું કારણ બની શકે છે. આ અવલોકનો સમજાવો.
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિમાં હાઇડ્રોજન વાયુના અણુઓ વચ્ચેનું અંતર વધશે?
$(i)$ બંધ પાત્રમાં રહેલા હાઇડ્રોજન પર દબાણ વધારવું
$(ii)$ પાત્રમાંથી થોડો હાઇડ્રોજન વાયુ બહાર નીકળી જવો
$(iii)$ હાઇડ્રોજન વાયુના પાત્રનું કદ વધારવું
$(iv)$ પાત્રનું કદ વધાર્યા વગર તેમાં વધુ હાઇડ્રોજન વાયુ ઉમેરવો
$(i)$ બંધ પાત્રમાં રહેલા હાઇડ્રોજન પર દબાણ વધારવું
$(ii)$ પાત્રમાંથી થોડો હાઇડ્રોજન વાયુ બહાર નીકળી જવો
$(iii)$ હાઇડ્રોજન વાયુના પાત્રનું કદ વધારવું
$(iv)$ પાત્રનું કદ વધાર્યા વગર તેમાં વધુ હાઇડ્રોજન વાયુ ઉમેરવો
Medium
View Solutionનીચેના માટે કારણો આપો:
$(i)$ પ્રવાહી સામાન્ય રીતે સરળતાથી વહી શકે છે.
$(ii)$ $0^{\circ} C$ તાપમાને રહેલો બરફ $0^{\circ} C$ તાપમાને રહેલા પાણી કરતા મોઢામાં વધુ ઠંડો લાગે છે. શા માટે?
$(iii)$ ડોક્ટરો ઊંચું તાપમાન ધરાવતી વ્યક્તિના કપાળ પર ભીના કપડાની પટ્ટીઓ મૂકવાની સલાહ આપે છે.
$(i)$ પ્રવાહી સામાન્ય રીતે સરળતાથી વહી શકે છે.
$(ii)$ $0^{\circ} C$ તાપમાને રહેલો બરફ $0^{\circ} C$ તાપમાને રહેલા પાણી કરતા મોઢામાં વધુ ઠંડો લાગે છે. શા માટે?
$(iii)$ ડોક્ટરો ઊંચું તાપમાન ધરાવતી વ્યક્તિના કપાળ પર ભીના કપડાની પટ્ટીઓ મૂકવાની સલાહ આપે છે.
Difficult
View Solutionઅવસ્થા બદલાતી વખતે પદાર્થનું તાપમાન શા માટે વધતું નથી?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo