પોઇન્ટિંગ વેક્ટર $\vec S$ ને એવા વેક્ટર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેનું મૂલ્ય તરંગની તીવ્રતા જેટલું હોય છે અને જેની દિશા તરંગ પ્રસરણની દિશામાં હોય છે. ગાણિતિક રીતે,તે $\vec S = \frac{1}{{\mu _0}}(\vec E \times \vec B)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $\vec S$ વિરુદ્ધ $t$ ના આલેખનું સ્વરૂપ દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિદ્યુતચુંબકીય તરંગમાં,ધારો કે $\vec E$ એ $y$-દિશામાં છે,$\vec B$ એ $z$-દિશામાં છે અને વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ $x$-દિશામાં પ્રસરણ પામે છે. ઉર્જાનું પ્રસરણ $\vec E \times \vec B$ ની દિશામાં ($x$-દિશામાં) થશે.
$\vec E = E_0 \sin(\omega t - kx) \hat j$
$\vec B = B_0 \sin(\omega t - kx) \hat k$
$\therefore \vec S = \frac{1}{\mu_0}(\vec E \times \vec B) = \frac{1}{\mu_0} E_0 B_0 \sin^2(\omega t - kx) (\hat j \times \hat k)$
$\therefore \vec S = \frac{E_0 B_0}{\mu_0} \sin^2(\omega t - kx) \hat i$ [કારણ કે $\hat j \times \hat k = \hat i$]
$|\vec S|$ ના મૂલ્યમાં સમય સાથેનો ફેરફાર નીચેના આલેખમાં દર્શાવેલ છે. $|\vec S|$ નું મૂલ્ય $\sin^2(\omega t - kx)$ મુજબ બદલાય છે,જેનો અર્થ છે કે તે હંમેશા અ-ઋણ હોય છે અને વિદ્યુત અથવા ચુંબકીય ક્ષેત્ર કરતા બમણી આવૃત્તિ સાથે દોલન કરે છે,જેનો આવર્તકાળ $T = \frac{\pi}{\omega}$ છે.

Explore More

Similar Questions

શૂન્યાવકાશમાં વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની ઝડપ વિકિરણના ઉદગમ પર આધાર રાખે છે.

શૂન્યાવકાશમાં વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટના તમામ ઘટકો સમાન ધરાવે છે

$2$ ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક અને $50$ સાપેક્ષ ચુંબકીય પરમિએબિલિટી ધરાવતા માધ્યમમાં એક તરંગ પ્રસરણ પામે છે. આવા માધ્યમનો તરંગ ઈમ્પીડન્સ (wave impedance) .....$ \Omega$ છે.

$500\, MHz$ આવૃત્તિ ધરાવતું એક સમતલ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ શૂન્યાવકાશમાં $y$-દિશામાં ગતિ કરે છે. અવકાશ અને સમયના કોઈ ચોક્કસ બિંદુએ,$\overrightarrow{B} = 8.0 \times 10^{-8} \hat{z}\, T$ છે. આ બિંદુએ વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે? (પ્રકાશની ઝડપ $c = 3 \times 10^{8}\, m/s$). $\hat{x}, \hat{y}, \hat{z}$ એ $x, y$ અને $z$ દિશાના એકમ સદિશો છે.

શૂન્યાવકાશમાં વિદ્યુતચુંબકીય તરંગમાં વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{E}$ અને $\vec{B}$ હોય છે,જે હંમેશા એકબીજાને લંબ હોય છે. ધ્રુવીભવનની દિશા $\vec{X}$ દ્વારા અને તરંગ પ્રસરણની દિશા $\vec{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo