પ્રોફેસર $C.V.$ રામને એક પારદર્શક શૂન્યાવકાશ ચેમ્બરમાં લેસર બીમનો પ્રકાશ ફેંકીને એક નાનકડા હળવા દડાને હવામાં અધ્ધર રાખીને તેમના વિદ્યાર્થીઓને આશ્ચર્યચકિત કર્યા હતા. તેઓ $EM$ તરંગોના કયા ગુણધર્મનું પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા? આ ગુણધર્મનું વધુ એક ઉદાહરણ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો ઉર્જા અને વેગમાન બંને ધરાવે છે. જ્યારે આ તરંગો કોઈ સપાટી પર અથડાય છે,ત્યારે તેઓ આ વેગમાનનું સ્થાનાંતરણ કરે છે,જેનાથી વિકિરણ દબાણ (radiation pressure) ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રયોગમાં,લેસર બીમ દ્વારા લાગુ પડતું વિકિરણ દબાણ ગુરુત્વાકર્ષણ બળની વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે,જેના કારણે નાનકડો દડો શૂન્યાવકાશ ચેમ્બરમાં અધ્ધર રહી શકે છે.
આ ગુણધર્મનું બીજું ઉદાહરણ ધૂમકેતુની પૂંછડી છે. જેમ જેમ ધૂમકેતુ સૂર્યની નજીક આવે છે,તેમ સૂર્યપ્રકાશનું વિકિરણ દબાણ ધૂળ અને ગેસના કણોને દૂર ધકેલે છે,જેનાથી એક પૂંછડી બને છે જે હંમેશા સૂર્યની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$E$ ઉર્જા ધરાવતું વિકિરણ એક સંપૂર્ણ પરાવર્તક સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. સપાટીને સ્થાનાંતરિત થતું વેગમાન કેટલું હશે? ($c$ એ પ્રકાશનો વેગ છે)

એક પદાર્થને $3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં મૂકવામાં આવે છે. $6 \times 10^8 \ W/m^2$ તીવ્રતા ધરાવતું વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ પદાર્થ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે અને તે સંપૂર્ણપણે શોષાઈ જાય છે. પદાર્થ પર લાગતું વિકિરણ દબાણ કેટલું હશે ($N/m^2$ માં)? (મુક્ત અવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $= 3 \times 10^8 \ m/s$):

સ્થિર રહેલી એક નાની વસ્તુ $20\,mW$ પાવર અને $300\,ns$ સમયગાળાના પ્રકાશના પલ્સનું શોષણ કરે છે. પ્રકાશની ઝડપ $3 \times 10^8\,m/s$ લેતા,વસ્તુનું વેગમાન $.........\times 10^{-17}\,kg\,m/s$ થાય છે.

$20 \, W/cm^2$ ના સરેરાશ ફ્લક્સ વાળો પ્રકાશ $20 \, cm^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી નોન-રિફ્લેક્ટિંગ સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. $1 \, minute$ ના સમયગાળા દરમિયાન સપાટી દ્વારા મેળવેલ ઉર્જા $............ \, J$ છે.

$100 \ W$ પાવરનો એક લાઇટ બલ્બ $10 \ cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા પોલા ગોળાના કેન્દ્રમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. જો $66\%$ ઉર્જા પ્રકાશમાં રૂપાંતરિત થતી હોય,તો ગોળાની સપાટી પર પ્રકાશ દ્વારા લાગતું દબાણ કેટલું હશે? (ધારો કે ગોળાની સપાટી સંપૂર્ણપણે શોષક છે).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo