માઇક્રોસ્કોપની વિભેદન શક્તિ (Resolving power) શેના પર આધાર રાખે છે?

એક જીપની હેડલાઇટ એકબીજાથી $1.2 \,m$ દૂર છે. જો અવલોકનકારની આંખની કીકીનો વ્યાસ $2 \,mm$ હોય અને $5896 \,\text{Å}$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ વપરાતો હોય, તો જો બંને હેડલાઇટ માંડ અલગ દેખાય તે માટે જીપનું અવલોકનકારથી મહત્તમ અંતર કેટલું હોવું જોઈએ?

માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ માઇક્રોસ્કોપના ફોકસ પર $\beta$ ખૂણો બનાવે છે. વધુમાં,વસ્તુ અને લેન્સ વચ્ચેનું માધ્યમ $n$ વક્રીભવનાંક ધરાવતું તેલ છે. તો માઇક્રોસ્કોપની વિભેદન શક્તિ (Resolving Power):

પૃથ્વીથી ચંદ્રનું અંતર $3.8 \times 10^5 \text{ km}$ છે. આંખ $5500 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇના પ્રકાશ માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે. $500 \text{ cm}$ ના ટેલિસ્કોપ દ્વારા ચંદ્ર પરના બે બિંદુઓ વચ્ચેનું જે અંતર પારખી (resolve) શકાય તે......$m$ હશે.

માનવ આંખની કીકીનો વ્યાસ આશરે $2 \, mm$ છે. માનવ આંખ $555 \, nm$ તરંગલંબાઇ માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે. માનવ આંખની વિભેદન સીમા (limit of resolution) ....... $min$ છે.

જ્યારે $6000 \ Å$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ વપરાય છે ત્યારે માઇક્રોસ્કોપમાં $0.1 \ mm$ ના અંતરે રહેલા બે બિંદુઓ જોઈ શકાય છે. જો $4800 \ Å$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ વાપરવામાં આવે,તો વિભેદન સીમા (limit of resolution) કેટલી થશે ($mm$ માં)?