લેન્થેનોઇડ સંકોચનની અસરો જણાવો. લેન્થેનોઇડ્સ દ્વારા રંગીન આયનોના નિર્માણની સમજૂતી આપો.

(N/A) લેન્થેનોઇડ સંકોચનની અસરો નીચે મુજબ છે:
$1$. પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં સમાનતા: બીજી અને ત્રીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સમાન હોય છે (દા.ત.,$Zr-Hf$,$Nb-Ta$). આને કારણે તેમની રાસાયણિક ગુણધર્મો સમાન હોવાથી તેમને અલગ કરવા મુશ્કેલ છે.
$2$. આયનીકરણ એન્થાલ્પી: લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે ત્રીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોની આયનીકરણ એન્થાલ્પી બીજી શ્રેણી કરતા વધારે હોય છે.
$3$. હાઇડ્રોક્સાઇડની બેઝિક પ્રબળતા: લેન્થેનોઇડના કદમાં ઘટાડો થવાને કારણે $La(OH)_{3}$ થી $Lu(OH)_{3}$ તરફ જતાં હાઇડ્રોક્સાઇડની બેઝિક પ્રબળતા ઘટે છે.
$4$. ઘનતા: ત્રીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વો અસામાન્ય રીતે ઊંચી ઘનતા ધરાવે છે.
રંગીન આયનો વિશે:
ઘણા ત્રિસંયોજક લેન્થેનોઇડ આયનો $(M^{3+})$ ઘન અને જલીય બંને અવસ્થામાં રંગીન હોય છે. આ $f-f$ સંક્રમણને કારણે થાય છે. $4f^{n}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવતા આયનોનો રંગ $4f^{(14-n)}$ રચના ધરાવતા આયનો જેવો જ હોય છે (દા.ત.,$Nd^{3+}$ $(4f^{3})$ અને $Er^{3+}$ $(4f^{11})$ બંને લાલ રંગના છે). $f^{0}$,$f^{7}$ અને $f^{14}$ રચના ધરાવતા આયનો (દા.ત.,$La^{3+}$,$Gd^{3+}$,$Lu^{3+}$) રંગવિહીન હોય છે.