"સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે". આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી. ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક કાર સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તેમ ધારો. ધારો કે કાર $O$ થી $P$ સુધી $18 \, s$ માં જાય છે અને ત્યારબાદ $P$ થી $Q$ સુધી $6 \, s$ માં પાછી ફરે છે.
કિસ્સો $1$: $O$ થી $P$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP = 360 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $360 \, m - 0 \, m = 360 \, m$
લાગતો સમય = $18 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{\text{કુલ સ્થાનાંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું છે.
કિસ્સો $2$: $O$ થી $P$ અને ત્યારબાદ $Q$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP + PQ = 360 + (360 - 240) = 360 + 120 = 480 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $OQ = 240 \, m - 0 \, m = 240 \, m$
કુલ સમય = $18 \, s + 6 \, s = 24 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{480}{24} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{240}{24} = 10 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય $(10 \, ms^{-1})$ એ સરેરાશ ઝડપ $(20 \, ms^{-1})$ જેટલું નથી.
આમ, આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી.

Explore More

Similar Questions

એક કણ પૂર્વ દિશામાં $15 \, m/s$ ની ઝડપે $2 \, s$ માટે ગતિ કરે છે,ત્યારબાદ ઉત્તર દિશામાં $5 \, m/s$ ની ઝડપે $8 \, s$ માટે ગતિ કરે છે. તો કણનો સરેરાશ વેગ કેટલો હશે?

એક કણ $10\,m$ ત્રિજ્યાના અર્ધવર્તુળ પર $5$ સેકન્ડમાં ગતિ કરે છે. કણનો સરેરાશ વેગ...........$m/s$ છે.

એક વ્યક્તિ બિંદુ $P$ થી બિંદુ $Q$ સુધી જાય છે,જેમાં તે અંતરનો $1/3$ ભાગ $10 \, km/h$ ની ઝડપે,પછીનો $1/3$ ભાગ $20 \, km/h$ ની ઝડપે અને છેલ્લો $1/3$ ભાગ $60 \, km/h$ ની ઝડપે કાપે છે. તે વ્યક્તિની સરેરાશ ઝડપ ............ $km/h$ છે.

$X$-અક્ષ પર ગતિ કરતા પદાર્થનું સ્થાન $x = \alpha + \beta t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ યોગ્ય પરિમાણો ધરાવતા અચળાંકો છે અને $t$ એ સેકન્ડમાં સમય છે. $t = 2 \ s$ અને $t = 4 \ s$ વચ્ચે સરેરાશ વેગ $12 \ m/s$ છે. જો $\alpha = 8 \ m$ હોય, તો $\beta$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે ($m/s^2$ માં)?

ઝડપ અને વેગના મૂલ્ય વચ્ચેનો સંબંધ લખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo