પ્રકાશના તરંગોમાં વ્યતિકરણ (interference) અને વિવર્તન (diffraction) ની ઘટનામાં મુખ્ય તફાવત એ છે કે
- Aવિવર્તન એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી આવતા પ્રકાશની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ સમાન સ્ત્રોતમાંથી મેળવેલા બે તરંગોની આંતરક્રિયા છે.
- Bવિવર્તન એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી આવતા પ્રકાશની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ બે અલગ સ્ત્રોતોમાંથી આવતા તરંગોની આંતરક્રિયા છે.
- Cવિવર્તન એ સમાન સ્ત્રોતમાંથી મેળવેલા તરંગોની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી પ્રકાશનું વાંકું વળવું છે.
- Dવિવર્તન એ સ્ત્રોતમાંથી પરાવર્તિત તરંગોને કારણે થાય છે જ્યારે વ્યતિકરણ એ સપાટી પરથી તરંગોના વક્રીભવનને કારણે થાય છે.
Explore More
Similar Questions
$5000 \; \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકવર્ણી પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ $0.001 \; mm$ પહોળાઈની એક સાંકડી સ્લિટ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. આ પ્રકાશને બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા કેન્દ્રિત કરીને કેન્દ્રતલ પર મૂકેલા પડદા પર મેળવવામાં આવે છે. પ્રથમ ન્યૂનતમ વિવર્તન કોણ ........$^o$ માટે રચાશે.
વિવર્તન ભાતમાં મધ્યસ્થ અધિક્તમનો કોણીય ફેલાવો . . . . . . પર આધાર રાખતો નથી.
એક સ્લિટ વડે થતું વિવર્તન સમજાવો.
Difficult
View Solution$650\, nm$ અને $655\, nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા સોડિયમ પ્રકાશનો ઉપયોગ $0.5\, mm$ ની સ્લિટ પર વિવર્તનનો અભ્યાસ કરવા માટે થાય છે. સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $2.0\, m$ છે. બંને કિસ્સાઓમાં મળતા વિવર્તન ભાતના પ્રથમ અધિક્તમ (maxima) વચ્ચેનું અંતર $x \times 10^{-5}\, m$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.
લાલ પ્રકાશના કિરણનો ઉપયોગ કરીને વિવર્તનની ભાત મેળવવામાં આવે છે. જો લાલ પ્રકાશને વાદળી પ્રકાશ દ્વારા બદલવામાં આવે તો શું થશે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo