જે પ્રક્રિયક પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જાય છે તેને સીમિત પ્રક્રિયક (limiting reagent) કહેવામાં આવે છે. પ્રક્રિયા $2A + 4B \to 3C + 4D$ માં,જ્યારે $A$ ના $5 \ mol$ એ $B$ ના $6 \ mol$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે:
$(i)$ સીમિત પ્રક્રિયક કયો છે?
$(ii)$ ઉત્પન્ન થયેલ $C$ નો જથ્થો ગણો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(B) આપેલ પ્રક્રિયા: $2A + 4B \to 3C + 4D$.
$A$ ના આપેલ મોલ = $5 \ mol$ અને $B$ ના આપેલ મોલ = $6 \ mol$.
સીમિત પ્રક્રિયક શોધવા માટે,આપણે દરેક પ્રક્રિયક દ્વારા ઉત્પન્ન થતા નીપજ $C$ ના મોલની ગણતરી કરીએ છીએ:
$A$ માટે: $2 \ mol$ $A$ એ $3 \ mol$ $C$ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,$5 \ mol$ $A$ એ $\frac{3}{2} \times 5 = 7.5 \ mol$ $C$ ઉત્પન્ન કરશે.
$B$ માટે: $4 \ mol$ $B$ એ $3 \ mol$ $C$ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,$6 \ mol$ $B$ એ $\frac{3}{4} \times 6 = 4.5 \ mol$ $C$ ઉત્પન્ન કરશે.
કારણ કે પ્રક્રિયક $B$ એ નીપજ $C$ નો ઓછો જથ્થો ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી $B$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
ઉત્પન્ન થયેલ $C$ નો જથ્થો $4.5 \ mol$ છે.

Explore More

Similar Questions

વિધાન : પ્રક્રિયામાં બનતી નીપજનું પ્રમાણ સીમિત પ્રક્રિયક (limiting reagent) પર આધાર રાખે છે.
કારણ : સીમિત પ્રક્રિયક પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જાય છે,તેથી તે નીપજનું પ્રમાણ મર્યાદિત કરે છે.

$CaCO_3 + 2HCl \to CaCl_2 + CO_2 + H_2O$. આ રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં,જ્યારે $10 \ g$ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ અને $200 \ mL$ $0.75 \ M$ $HCl$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે $CaCl_2$ નું પ્રમાણ કેટલું હશે? $.............. \ g$

Difficult
View Solution

જ્યારે $10 \ g$ કોપર અને $10 \ g$ આયોડિનને મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે સમીકરણ $2Cu + I_2 \longrightarrow 2CuI$ મુજબ $CuI$ ની સૈદ્ધાંતિક નીપજની ગણતરી કરો. ($g$ માં)

નીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં,અનુક્રમે $P, Q$ અને $R$ ને ઓળખો:
$I. 3Fe_2O_3 + CO \longrightarrow 2P + CO_2 \uparrow$
$II. Fe_3O_4 + 4CO \longrightarrow 3Q + 4CO_2 \uparrow$
$III. Fe_2O_3 + CO \longrightarrow 2R + CO_2 \uparrow$

$20$ મોલ $A$ અને $14$ મોલ $B$ ને મિશ્ર કરવામાં આવે છે અને સમીકરણ $A + 2B \rightarrow 3C$ મુજબ પ્રક્રિયા કરવા દેવામાં આવે છે. $C$ ના મહત્તમ કેટલા મોલ તૈયાર કરી શકાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo