ધ્વનિની ઝડપ $310 \, m s^{-1}$ છે. એક વ્યક્તિ બંદૂક ફોડે છે અને $1.5 \, s$ પછી પડઘો સંભળાય છે. જે ખડક (cliff) પરથી પડઘો સંભળાય છે,તે ખડકથી વ્યક્તિનું અંતર ગણો. ($, m$ માં)

નીચે આપેલા વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો: $300 \text{ Hz}$ આવૃત્તિ ધરાવતા ધ્વનિ ઉદ્ગમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો ધ્વનિ,તે ઉદ્ગમ $30$ દોલનો પૂર્ણ કરે તેટલા સમયમાં $34 \text{ m}$ અંતર કાપે છે.

ભૂકંપ મુખ્ય આંચકાની શરૂઆત પહેલાં કેવા પ્રકારનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે?

$(a)$ અવાજની તીવ્રતા (intensity of sound) એટલે શું?
$(b)$ પડઘો સ્પષ્ટ રીતે સંભળાય તે માટેની શરતો જણાવો.
$(c)$ એક દડાને $44.1 \, m$ ની ઊંચાઈ પરથી તળાવમાં ફેંકવામાં આવે છે. દડો ફેંક્યાના $3.13 \, s$ પછી પાણીમાં પડવાનો અવાજ સંભળાય છે. હવામાં અવાજનો વેગ નક્કી કરો.

$(i)$ જો ચંદ્ર પર કોઈ પણ જગ્યાએ મોટો વિસ્ફોટ થાય,તો પણ તે નજીકના બિંદુએ સંભળાશે નહીં. કારણ આપો.
$(ii)$ ધ્વનિની ઝડપનો પદાર્થના માધ્યમ અને તાપમાન પરનો આધાર ટૂંકમાં સમજાવો.
$(iii)$ ધ્વનિની પ્રબળતા (loudness) જે બે પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે ઓળખો.

નીચેના માટે કારણો આપો:
$(a)$ ભાષણો માટે વપરાતા હોલનો રિવર્બરેશન સમય (reverberation time) ખૂબ જ ટૂંકો હોવો જોઈએ.
$(b)$ ધ્રુજારી અનુભવતું પદાર્થ અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. જો કે,જ્યારે સાદું લોલક હવામાં દોલન કરે છે ત્યારે કોઈ અવાજ સંભળાતો નથી.
$(c)$ સમાન તીવ્રતા (loudness) અને પિચ (pitch) ધરાવતા પરંતુ વાયોલિન અને વાંસળી જેવા વિવિધ સંગીતના સાધનો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા અવાજોને અલગ પાડી શકાય છે.