થર્મોકેમિકલ સમીકરણો વ્યાખ્યાયિત કરો અને તેમાં વપરાતી સંજ્ઞાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ અને તેના $\Delta_{r} H$ ના મૂલ્યને થર્મોકેમિકલ સમીકરણ કહેવામાં આવે છે.
થર્મોકેમિકલ સમીકરણો અંગે નીચેની સંજ્ઞાઓ યાદ રાખવી જરૂરી છે:
$(1)$ સંતુલિત થર્મોકેમિકલ સમીકરણમાં સહગુણકો પ્રતિક્રિયામાં સામેલ પદાર્થોના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$(2)$ $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય સમીકરણ દ્વારા નિર્દિષ્ટ પદાર્થોના મોલની સંખ્યાનો સંદર્ભ આપે છે. પ્રમાણિત એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નો એકમ $kJ \ mol^{-1}$ છે.
ઉદાહરણ: $Fe_{2}O_{3(s)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2Fe_{(s)} + 3H_{2}O_{(l)}$
આપેલ પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી:
$\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}O) = -285.83 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe_{2}O_{3}) = -824.2 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe) = 0$ અને $\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}) = 0$
તેથી,$\Delta_{r} H^{\ominus} = [3(-285.83)] - [1(-824.2)] = -33.3 \ kJ \ mol^{-1}$.
જો સમીકરણ અલગ રીતે સંતુલિત કરવામાં આવે,દા.ત.,$\frac{1}{2} Fe_{2}O_{3(s)} + \frac{3}{2} H_{2(g)} \rightarrow Fe_{(s)} + \frac{3}{2} H_{2}O_{(l)}$,તો $\Delta_{r} H^{\ominus} = -16.6 \ kJ \ mol^{-1} = \frac{1}{2} \Delta_{r} H_{1}^{\ominus}$. આ દર્શાવે છે કે એન્થાલ્પી એ જથ્થાત્મક ગુણધર્મ છે.
$(3)$ જ્યારે રાસાયણિક સમીકરણ ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે $\Delta_{r} H^{\ominus}$ ની નિશાની ઉલટાઈ જાય છે.
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2NH_{3(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = -91.8 \ kJ \ mol^{-1}$
$2NH_{3(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 3H_{2(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = +91.8 \ kJ \ mol^{-1}$

Explore More

Similar Questions

આપેલ છે: $2Fe + \frac{3}{2} O_2 \to Fe_2O_3$,$\Delta H = -193.4 \ kJ$;
$Mg + \frac{1}{2} O_2 \to MgO$,$\Delta H = -140.2 \ kJ$.
પ્રક્રિયા $3Mg + Fe_2O_3 \to 3MgO + 2Fe$ માટે $\Delta H$ નું મૂલ્ય $kJ$ માં શું હશે?

Difficult
View Solution

પાણીની સર્જન ઉષ્મા (heat of formation) $260 \ kJ$ છે. $130 \ kJ$ ઉષ્મા દ્વારા કેટલું $H_2O$ વિઘટિત થશે ($mol$ માં)?

જો $H_2O_2$ અને $H_2O$ માટે $\Delta H_f^o$ અનુક્રમે $-188 \ kJ/mole$ અને $-286 \ kJ/mole$ હોય,તો પ્રક્રિયા $2H_2O_{2(l)} \to 2H_2O_{(l)} + O_{2(g)}$ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $kJ/mole$ માં કેટલો થશે?

કાર્બન અને કાર્બન મોનોક્સાઈડની દહન એન્થાલ્પી અનુક્રમે $-393.5 \, kJ$ અને $-283 \, kJ$ છે. કાર્બન મોનોક્સાઈડના નિર્માણની એન્થાલ્પી $kJ$ માં શોધો. ($.5$ માં)

આપેલ છે $:$
$\Delta H^{\ominus}_{sub}[C(graphite)] = 710 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta H^{\ominus}_{C-H} = 414 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta H^{\ominus}_{H-H} = 436 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta H^{\ominus}_{C=C} = 611 \ kJ \ mol^{-1}$
$CH_2=CH_2$ માટે $\Delta H^{\ominus}_{f}$ $............ \ kJ \ mol^{-1}$ છે $(\text{નજીકનો }\ \text{પૂર્ણાંક }\ \text{મૂલ્ય})$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo