સમજાત અંગો (Homologous structures) એટલે શું? એક ઉદાહરણ આપો. શું તે જરૂરી છે કે સમજાત અંગો હંમેશા સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવતા હોય?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સમજાત અંગો એટલે એવા અંગો કે જેની મૂળભૂત રચના અને વિકાસનું ઉદગમસ્થાન સમાન હોય,પરંતુ તેઓ અલગ-અલગ સજીવોમાં અલગ-અલગ કાર્યો કરતા હોય.
ઉદાહરણ: મનુષ્ય,વ્હેલ,ચામાચીડિયું અને ચિત્તાના અગ્ર ઉપાંગોની મૂળભૂત હાડકાની રચના (હ્યુમરસ,રેડિયસ,અલ્ના,કાર્પલ્સ,મેટાકાર્પલ્સ અને ફેલેન્જીસ) સમાન હોય છે,પરંતુ તેઓ અનુક્રમે પકડવા,તરવા,ઉડવા અને દોડવા જેવા વિવિધ કાર્યો માટે અનુકૂલિત થયેલા હોય છે.
હા,તે જરૂરી છે કે સમજાત અંગો સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવતા હોય. આ ઘટનાને અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (Divergent evolution) કહેવામાં આવે છે,જેમાં અંગો એક સામાન્ય પૂર્વજ સ્વરૂપમાંથી વિકસિત થયા છે અને સમય જતાં વિવિધ પર્યાવરણીય જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે તેમાં ફેરફાર થયા છે.

Explore More

Similar Questions

વટાણાના છોડમાં લક્ષણોના આનુવંશિકતાનો અભ્યાસ કોણે કર્યો હતો? તેમણે વટાણાના છોડની પસંદગી કેમ કરી? પ્રથમ પેઢીમાં કયું લક્ષણ વ્યક્ત થાય છે? બીજી પેઢીમાં બે વિરોધાભાસી લક્ષણો કયા પ્રમાણમાં વ્યક્ત થાય છે?

મનુષ્યોમાં,નર કે માદા બાળક થવાની આંકડાકીય સંભાવના $50 : 50$ હોય છે. યોગ્ય સમજૂતી આપો.

$(a)$ ભૌગોલિક અલગીકરણ (Geographical isolation) એટલે શું?
$(b)$ એક ઉદાહરણની મદદથી નવી જાતિના નિર્માણની સમજૂતી આપો,જેમાં સજીવો એકબીજાથી ખૂબ જ અલગ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે પ્રજનન કરવા માટે સક્ષમ રહેતા નથી.

Difficult
View Solution

વિભાગ-$I$ અને વિભાગ-$II$ વચ્ચેની કઈ જોડ સાચી છે?
વિભાગ-$I$ વિભાગ-$II$
$1$. ઉપાર્જિત લક્ષણ $a$. પક્ષીની પાંખ અને પતંગિયાની પાંખ
$2$. ઉત્ક્રાંતિના પુરાવા $b$. પક્ષીની પાંખ અને ગરોળીનું અગ્ર-ઉપાંગ
$3$. રચનાસદશ અંગો $c$. ઉંદરની કપાયેલી પૂંછડી
$4$. કાર્યસદશ અંગો $d$. અશ્મિઓ

એક પેલેઓન્ટોલોજિસ્ટ (અશ્મિઓનો અભ્યાસ કરતા વૈજ્ઞાનિક) પૃથ્વીના ઊંડા સ્તરમાં એક સજીવનું અશ્મિ શોધે છે. તેની ઉંમરનો અંદાજ કાઢવા માટે તેઓ કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo