Medium
જ્યારે નીચેના પદાર્થો ઉમેરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
(A) ઝિંક એ કોપર કરતા વધુ સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરે છે અને ઝિંક સલ્ફેટનું દ્રાવણ મળે છે.
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
Explore More
Similar Questions
નીચેનામાંથી કયા રાસાયણિક સમીકરણમાં,સંક્ષિપ્ત શબ્દો પ્રતિક્રિયા તાપમાને સામેલ પ્રક્રિયકો અને નીપજોની સાચી અવસ્થાઓ દર્શાવે છે?
Medium
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયા એ શેનું ઉદાહરણ છે?
$4 NH_{3}(g) + 5 O_{2}(g) \rightarrow 4 NO(g) + 6 H_{2}O(g)$
$(i)$ વિસ્થાપન પ્રક્રિયા
$(ii)$ સંયોગીકરણ પ્રક્રિયા
$(iii)$ રેડોક્ષ પ્રક્રિયા
$(iv)$ તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા
$4 NH_{3}(g) + 5 O_{2}(g) \rightarrow 4 NO(g) + 6 H_{2}O(g)$
$(i)$ વિસ્થાપન પ્રક્રિયા
$(ii)$ સંયોગીકરણ પ્રક્રિયા
$(iii)$ રેડોક્ષ પ્રક્રિયા
$(iv)$ તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા
Medium
View Solutionનીચેના સમીકરણો દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી પ્રતિક્રિયાઓના પ્રકાર સમજાવો:
$(i)$ $Mg + CuSO_4 \longrightarrow MgSO_4 + Cu$
$(ii)$ $NH_4NO_2 \longrightarrow N_2 + 2H_2O$
$(i)$ $Mg + CuSO_4 \longrightarrow MgSO_4 + Cu$
$(ii)$ $NH_4NO_2 \longrightarrow N_2 + 2H_2O$
Medium
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં $x$ અને $y$ તરીકે આપેલા ખૂટતા ઘટકો/ચલ પૂર્ણ કરો:
$(a)$ $Zn(s) + H_2SO_4(aq) \longrightarrow ZnSO_4(x) + H_2(y)$
$(b)$ $CaCO_3(s) \xrightarrow{x} CaO(s) + CO_2(g)$
$(a)$ $Zn(s) + H_2SO_4(aq) \longrightarrow ZnSO_4(x) + H_2(y)$
$(b)$ $CaCO_3(s) \xrightarrow{x} CaO(s) + CO_2(g)$
Medium
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં ઓક્સિડેશનકર્તા (oxidising agent) ઓળખો:
$(a) Pb_{3}O_{4} + 8HCl \longrightarrow 3PbCl_{2} + Cl_{2} + 4H_{2}O$
$(b) 2Mg + O_{2} \longrightarrow 2MgO$
$(c) CuSO_{4} + Zn \longrightarrow Cu + ZnSO_{4}$
$(d) V_{2}O_{5} + 5Ca \longrightarrow 2V + 5CaO$
$(e) 3Fe + 4H_{2}O \longrightarrow Fe_{3}O_{4} + 4H_{2}$
$(f) CuO + H_{2} \longrightarrow Cu + H_{2}O$
$(a) Pb_{3}O_{4} + 8HCl \longrightarrow 3PbCl_{2} + Cl_{2} + 4H_{2}O$
$(b) 2Mg + O_{2} \longrightarrow 2MgO$
$(c) CuSO_{4} + Zn \longrightarrow Cu + ZnSO_{4}$
$(d) V_{2}O_{5} + 5Ca \longrightarrow 2V + 5CaO$
$(e) 3Fe + 4H_{2}O \longrightarrow Fe_{3}O_{4} + 4H_{2}$
$(f) CuO + H_{2} \longrightarrow Cu + H_{2}O$
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo