કોષ પોટેન્શિયલ અને $emf$ એટલે શું? યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

(N/A) $(i)$ કોષ પોટેન્શિયલ: ગેલ્વેનિક કોષના બે વિદ્યુતધ્રુવો વચ્ચેના પોટેન્શિયલ તફાવતને કોષ પોટેન્શિયલ કહેવામાં આવે છે અને તે વોલ્ટમાં માપવામાં આવે છે.
$(ii)$ $emf$: કોષ પોટેન્શિયલ એ કેથોડ અને એનોડના વિદ્યુતધ્રુવ પોટેન્શિયલ (રિડક્શન પોટેન્શિયલ) વચ્ચેનો તફાવત છે. જ્યારે કોષમાંથી કોઈ પ્રવાહ લેવામાં ન આવતો હોય ત્યારે તેને કોષનું ઇલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ $(emf)$ કહેવામાં આવે છે.
$(B)$ કોષ પોટેન્શિયલનું સૂત્ર અને અભિવ્યક્તિ:
ગેલ્વેનિક કોષનો કોષ પોટેન્શિયલ ધન હોય છે,જે નીચેના સૂત્ર દ્વારા ગણી શકાય છે:
$E_{cell} = E_{right} - E_{left} = E_{red(cathode)} - E_{red(anode)}$
ગેલ્વેનિક કોષનું નિરૂપણ કરતી વખતે એનોડ ડાબી બાજુએ અને કેથોડ જમણી બાજુએ હોય છે. ગેલ્વેનિક કોષને સામાન્ય રીતે ધાતુ અને વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણ વચ્ચે એક ઊભી રેખા મૂકીને અને ક્ષારસેતુ દ્વારા જોડાયેલા બે વિદ્યુતવિભાજ્યો વચ્ચે બેવડી ઊભી રેખા મૂકીને દર્શાવવામાં આવે છે.

એનોડ અર્ધકોષ	ક્ષારસેતુ	કેથોડ અર્ધકોષ
એનોડ ધ્રુવની ધાતુ	એનોડના ઓક્સિડેશનની નીપજ	જેનું રિડક્શન થાય છે,તે (વિદ્યુતવિભાજ્ય)	રિડક્શનથી ઉત્પન્ન થતી નીપજ (ધાતુ)

$(C)$ ડેનિયલ કોષનું નિરૂપણ:
દા.ત. $Zn_{(s)} | Zn_{(aq)}^{2+} || Cu_{(aq)}^{2+} | Cu_{(s)}$
એનોડ પર ઓક્સિડેશન: $Zn_{(s)} \longrightarrow Zn_{(aq)}^{2+} + 2e^{-}$
કેથોડ પર રિડક્શન: $Cu_{(aq)}^{2+} + 2e^{-} \longrightarrow Cu_{(s)}$
કુલ કોષ પ્રક્રિયા: $Zn_{(s)} + Cu_{(aq)}^{2+} \longrightarrow Zn_{(aq)}^{2+} + Cu_{(s)}$
જ્યાં,$Zn$ વિદ્યુતધ્રુવ એનોડ છે અને કોપર વિદ્યુતધ્રુવ કેથોડ છે.
ડેનિયલ કોષ પોટેન્શિયલ:
$E_{cell} = E_{right} - E_{left}$
$E_{cell} = E_{Cu^{2+}|Cu} - E_{Zn^{2+}|Zn}$