બંધનો ડાયપોલ મોમેન્ટ $(\mu)$ એટલે શું? ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધ્રુવીય બંધન: ધ્રુવીભવનના પરિણામે,અણુ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવે છે.
વ્યાખ્યા: ડાયપોલ મોમેન્ટ એટલે વીજભારના મૂલ્ય $(Q)$ અને ધન તથા ઋણ વીજભારના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતર $(r)$ નો ગુણાકાર.
ગાણિતિક અભિવ્યક્તિ: $\mu = Q \times r$
જ્યાં:
$Q = \text{પરમાણુ પરના વીજભારનું મૂલ્ય (Coulomb માં)}$
$r = \text{કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર (meters માં)}$
$\mu = \text{ડાયપોલ મોમેન્ટ (Debye (D) એકમમાં)}$
રૂપાંતરણ: $1 \ D = 3.33564 \times 10^{-30} \ C \ m$
નિરૂપણ: ડાયપોલ મોમેન્ટ એ સદિશ રાશિ છે. રૂઢિગત રીતે,તેને ધન કેન્દ્રથી ઋણ કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશ કરતા તીર $(\rightarrow)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. રસાયણવિજ્ઞાનમાં,તેને અણુની લુઈસ સંરચના પર ચોકડીવાળા તીર $(\mapsto)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જેમાં ચોકડી ધન છેડા પર અને તીરનું માથું ઋણ છેડા પર હોય છે.
ઉદાહરણ: $HF$ અણુ માટે,ડાયપોલ મોમેન્ટ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$H^{\delta+} - F^{\delta-} \quad \text{અથવા} \quad H \xrightarrow{\quad} \ddot{F}:$

Explore More

Similar Questions

શૂન્ય ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવતા અણુઓનો સાચો સમૂહ ઓળખો.

નીચેનાને ધ્યાનમાં લો:
વિધાન $(A)$: $NF_3$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ $NH_3$ કરતા ઓછી છે.
કારણ $(R)$: $NF_3$ માં,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે ઉદ્ભવતી ઓર્બિટલ ડાયપોલ,ત્રણ $N-F$ બંધોની પરિણામી ડાયપોલ મોમેન્ટની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
સાચો જવાબ છે:

વિધાન-$1$: $CCl_4$ અને $H_2O$ એકબીજામાં મિશ્ર ન થઈ શકે. વિધાન-$2$: $CCl_4$ એ ધ્રુવીય દ્રાવક છે.

ક્લોરોબેન્ઝીનનો ડાયપોલ મોમેન્ટ $1.73 \, D$ છે. $p-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીનનો ડાયપોલ મોમેન્ટ $............ \, D$ હોવાની અપેક્ષા છે.

નીચેનાને જોડો:
List-$I$ (અણુ)List-$II$ (ડાયપોલ મોમેન્ટ $D$ માં)
$A. HCl$$I. 1.07$
$B. NH_3$$II. 1.85$
$C. H_2O$$III. 0.23$
$D. NF_3$$IV. 1.47$
સાચો જવાબ છે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo