ડાયનેમો ઇફેક્ટ (Dynamo effect) એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ડાયનેમો ઇફેક્ટ એ એક ભૌતિક પ્રક્રિયા છે જે સમજાવે છે કે પૃથ્વી જેવો અવકાશી પદાર્થ તેનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેવી રીતે ઉત્પન્ન કરે છે.
આ પ્રક્રિયા પૃથ્વીના બાહ્ય કોર (outer core) માં થાય છે,જે પીગળેલા લોખંડ અને નિકલનું બનેલું છે.
જેમ પૃથ્વી ફરે છે,તેમ આંતરિક કોરની ગરમીને કારણે બાહ્ય કોરમાં રહેલી પીગળેલી ધાતુમાં સંવહન (convection) ગતિ થાય છે.
આ ગતિશીલ,વિદ્યુતનું વહન કરતું પ્રવાહી પૃથ્વીના અસ્તિત્વમાં રહેલા ચુંબકીય ક્ષેત્ર સાથે આંતરક્રિયા કરે છે,જેનાથી પ્રવાહીની અંદર વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન થાય છે.
આ વિદ્યુત પ્રવાહો બદલામાં તેમના પોતાના ચુંબકીય ક્ષેત્રો ઉત્પન્ન કરે છે,જે પૃથ્વીના એકંદર ચુંબકીય ક્ષેત્રને મજબૂત અને જાળવી રાખે છે.
આ સ્વ-ટકાવી રાખતી પદ્ધતિને ડાયનેમો ઇફેક્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક સ્થળે ડીપનો ખૂણો (angle of dip) $60^{\circ}$ છે. આ સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રની કુલ તીવ્રતા $0.64 \text{ units}$ છે. આ સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રની સમક્ષિતિજ તીવ્રતા (horizontal intensity) . . . . . . $\text{units}$ છે.

વિધાન : હોકાયંત્રની સોયનો ઉપયોગ કરીને સાચી ભૌગોલિક ઉત્તર દિશા શોધી શકાય છે.
કારણ : પૃથ્વીનું ચુંબકીય મેરિડિયન પૃથ્વીની ભ્રમણ ધરીની સાથે હોય છે.

ચુંબકીય મેરિડિયનને સમાંતર ઉર્ધ્વ સમતલમાં મુક્ત રીતે ફરી શકતી ચુંબકીય સોયનો ઉત્તર છેડો સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે નીચે તરફ નમેલો છે. તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $0.3 \ G$ છે. તો તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

પૃથ્વીનું વિષુવવૃત્ત પરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર આશરે $0.4 \, G$ છે,તો પૃથ્વીની ડાયપોલ મોમેન્ટ (આશરે) કેટલી હશે? (પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R = 6.4 \times 10^6 \, m$)

એક ચોક્કસ સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $B_0$ છે અને ડીપ એંગલ (નમનકોણ) $45^o$ છે. તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રની કુલ તીવ્રતા કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo