ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ (geostationary satellite) એટલે શું? ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો કક્ષાનો આવર્તકાળ કેટલો હોય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ એ પૃથ્વીનો એવો ઉપગ્રહ છે જેનો કક્ષાનો આવર્તકાળ $24$ કલાક હોય છે,જે પૃથ્વીના પોતાની ધરી પરના પરિભ્રમણના સમયગાળા જેટલો જ છે. પૃથ્વી પરથી જોતા તે સ્થિર દેખાય છે અને તે પૃથ્વીની આસપાસ વિષુવવૃત્તીય સમતલમાં પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશામાં પરિભ્રમણ કરે છે.
આ માટે,ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી યોગ્ય ઊંચાઈ $(h)$ પર મૂકવામાં આવે છે.
જો $m$ દળનો ઉપગ્રહ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r = R_{E} + h$ અંતરે પરિભ્રમણ કરતો હોય,તો પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈ $h$ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$h = \left( \frac{GM_{E} T^{2}}{4 \pi^{2}} \right)^{\frac{1}{3}} - R_{E}$
ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ માટે,આવર્તકાળ $T = 24$ કલાક છે. આ કિંમત મૂકતા:
$h \approx 35,800 \text{ km}$
આ પ્રકારના ઉપગ્રહનો ઉપયોગ ટેલિકોમ્યુનિકેશન માટે વ્યાપકપણે થાય છે.

Explore More

Similar Questions

ધ્રુવીય ઉપગ્રહોનો સમયગાળો આશરે .......... હોય છે.

$3 M_S$ અને $6 M_S$ દળ ધરાવતા બે તારાઓ વચ્ચેનું અંતર $9 R$ છે. અહીં $R$ એ પૃથ્વી અને સૂર્યના કેન્દ્રો વચ્ચેનું સરેરાશ અંતર છે,અને $M_S$ એ સૂર્યનું દળ છે. આ બે તારાઓ તેમના સામાન્ય દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં $n T$ આવર્તકાળ સાથે ભ્રમણ કરે છે,જ્યાં $T$ એ પૃથ્વીનો સૂર્યની આસપાસનો પરિભ્રમણ સમય છે. $n$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

$m$ દળનો એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની આસપાસ અચળ કોણીય વેગ સાથે પરિભ્રમણ કરી રહ્યો છે. જો કક્ષાની ત્રિજ્યા $R_0$ હોય અને પૃથ્વીનું દળ $M$ હોય,તો પૃથ્વીના કેન્દ્રની સાપેક્ષે કોણીય વેગમાન કેટલું હશે?

બે ઉપગ્રહો $A$ અને $B$ એક જ ગ્રહની આસપાસ એક જ સમતલમાં વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. તેમના પરિભ્રમણનો સમયગાળો અનુક્રમે $1\, h$ અને $8\, h$ છે. $A$ ની કક્ષાની ત્રિજ્યા $10^{4}\, km$ છે. જ્યારે તેઓ એકબીજાની સૌથી નજીક હોય ત્યારે $A$ ની સાપેક્ષે $B$ ની ઝડપ ($km/h$ માં) કેટલી હશે?

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટીની ખૂબ નજીકની કક્ષામાં પૃથ્વીની આસપાસ ફરી રહ્યો છે. ઉપગ્રહના પરિભ્રમણનો સમયગાળો પૃથ્વીની ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
વિધાન $II$: ઉપગ્રહના પરિભ્રમણનો સમયગાળો $T = 2\pi\sqrt{\frac{R_e}{g}}$ છે (પૃથ્વીની સપાટીની ખૂબ નજીકના ઉપગ્રહ માટે), જ્યાં $R_e$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે અને $g$ એ ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo