નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય એટલે શું? યોગ્ય આલેખ સાથે નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સાંદ્રતા અને મોલર વાહકતા વચ્ચેનો સંબંધ સમજાવો.
(N/A) નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય: જે વિદ્યુતવિભાજ્યો તેમના જલીય દ્રાવણમાં અંશતઃ આયનીકરણ પામે છે તેમને નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય કહેવામાં આવે છે. તેઓ તેમના જલીય દ્રાવણમાં આયનીય સંતુલન દર્શાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$CH_{3}COOH$,$NH_{4}OH$ વગેરે.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
Explore More
Similar Questions
નીચેની કોલમ જોડો:
કોલમ-$I$
કોલમ-$II$
$A$. લેકલાન્શે કોષ (સૂકો કોષ)
$P$. દહન ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે
$B$. લેડ સ્ટોરેજ બેટરી
$Q$. કેથોડ પર પ્રક્રિયા: $O_{2(g)} + 4H^+_{(aq)} + 4e^- \rightarrow 2H_2O_{(\ell)}$
$C$. ફ્યુઅલ સેલ
$R$. કેથોડ પર પ્રક્રિયા: $MnO_2 + NH_4^+ + e^- \rightarrow MnO(OH) + NH_3$
$D$. ક્ષારણ (કાટ લાગવો)
$S$. એનોડ પર પ્રક્રિયા: $Pb_{\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2e^{-}$
| કોલમ-$I$ | કોલમ-$II$ |
|---|---|
| $A$. લેકલાન્શે કોષ (સૂકો કોષ) | $P$. દહન ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે |
| $B$. લેડ સ્ટોરેજ બેટરી | $Q$. કેથોડ પર પ્રક્રિયા: $O_{2(g)} + 4H^+_{(aq)} + 4e^- \rightarrow 2H_2O_{(\ell)}$ |
| $C$. ફ્યુઅલ સેલ | $R$. કેથોડ પર પ્રક્રિયા: $MnO_2 + NH_4^+ + e^- \rightarrow MnO(OH) + NH_3$ |
| $D$. ક્ષારણ (કાટ લાગવો) | $S$. એનોડ પર પ્રક્રિયા: $Pb_{\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2e^{-}$ |
Medium
View Solution$2H^{+}/H_2$,$Cu^{2+}/Cu$,$Zn^{2+}/Zn$,અને $NO_3^{-}, H^{+}/NO$ ના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ અનુક્રમે $0.0 \ V$,$0.34 \ V$,$-0.76 \ V$,અને $0.97 \ V$ છે. નીચેની પ્રતિક્રિયાઓનું અવલોકન કરો:
$I$. $Zn + HCl \rightarrow$
$II$. $Cu + HCl \rightarrow$
$III$. $Cu + HNO_3 \rightarrow$
કઈ પ્રતિક્રિયાઓ $H_{2(g)}$ મુક્ત કરતી નથી?
$I$. $Zn + HCl \rightarrow$
$II$. $Cu + HCl \rightarrow$
$III$. $Cu + HNO_3 \rightarrow$
કઈ પ્રતિક્રિયાઓ $H_{2(g)}$ મુક્ત કરતી નથી?
$1000 \, mL$ $1 \, M$ $CuSO_{4(aq)}$ નું $Pt$ ઇલેક્ટ્રોડનો ઉપયોગ કરીને $9.65 \, A$ પ્રવાહ દ્વારા $100 \, s$ માટે વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે. કયું વિધાન ખોટું છે?
Medium
View Solutionમાનવ મગજમાં ઇલેક્ટ્રો-કેમિસ્ટ્રીને કારણે કઈ પ્રતિક્રિયાઓ શક્ય છે?
Medium
View Solutionકોષ્ટક $8.1$ માં આપેલા પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના વચ્ચેની પ્રક્રિયા શક્ય છે કે નહીં તે જણાવો:
$(a)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $I^{-}_{(aq)}$
$(b)$ $Ag^{+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(c)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(d)$ $Ag_{(s)}$ અને $Fe^{3+}_{(aq)}$
$(e)$ $Br_{2(aq)}$ અને $Fe^{2+}_{(aq)}$
$(a)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $I^{-}_{(aq)}$
$(b)$ $Ag^{+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(c)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(d)$ $Ag_{(s)}$ અને $Fe^{3+}_{(aq)}$
$(e)$ $Br_{2(aq)}$ અને $Fe^{2+}_{(aq)}$
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo