$d$-બ્લોક તત્વોને "સંક્રાંતિ" (Transition) તત્વો તરીકે કેમ ઓળખવામાં આવે છે? ઝિંક,કેડમિયમ અને મર્ક્યુરીને સંક્રાંતિ તત્વો કેમ ગણવામાં આવતા નથી?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) મૂળભૂત રીતે,સંક્રાંતિ ધાતુઓ નામ એ હકીકત પરથી આવ્યું છે કે તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મો $s$- અને $p$-બ્લોક તત્વોની વચ્ચેના હોય છે.
$IUPAC$ મુજબ,સંક્રાંતિ તત્વોને એવા તત્વો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેમના તટસ્થ પરમાણુ અથવા તેમના આયનીય (ઓક્સિડેશન) અવસ્થામાં $d$-પેટાકોષ અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલ હોય.
અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલ $d$-કક્ષકોની હાજરી સંક્રાંતિ તત્વોને બિન-સંક્રાંતિ તત્વોથી અલગ પાડે છે.
ઝિંક $(Zn)$,કેડમિયમ $(Cd)$ અને મર્ક્યુરી $(Hg)$ તેમના તટસ્થ અને ઓક્સિડેશન અવસ્થા બંનેમાં સંપૂર્ણ ભરાયેલ $d$-કક્ષકો ($d^{10}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના) ધરાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
${ }_{30} Zn: [Ar] 3d^{10} 4s^{2} \implies Zn^{2+}: [Ar] 3d^{10}$
${ }_{48} Cd: [Kr] 4d^{10} 5s^{2} \implies Cd^{2+}: [Kr] 4d^{10}$
${ }_{80} Hg: [Xe] 4f^{14} 5d^{10} 6s^{2} \implies Hg^{2+}: [Xe] 4f^{14} 5d^{10}$
તેથી,તેઓ કોઈપણ સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં અપૂર્ણ $d$-પેટાકોષ ધરાવતા ન હોવાથી,તેમને સંક્રાંતિ તત્વો ગણવામાં આવતા નથી.

Explore More

Similar Questions

પ્રથમ અને દ્વિતીય સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોના અનુક્રમે મહત્તમ અને ન્યૂનતમ ગલનબિંદુઓ $-$ સાથે મળે છે.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I :$ $Ce^{4+} / Ce^{3+}$ નું $E^{\circ}$ મૂલ્ય $+1.74 \, V$ છે.
વિધાન $II :$ $Ce$ એ $Ce^{3+}$ અવસ્થા કરતા $Ce^{4+}$ અવસ્થામાં વધુ સ્થાયી છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

આંતરાલીય સંયોજનો (interstitial compounds) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન $INCORRECT$ (ખોટું) છે?

$d-$બ્લોક તત્વો માટે પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?

$Cr^{2+}$ અને $Mn^{3+}$ બંને $d^{4}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવતા હોવા છતાં,$Cr^{2+}$ રિડક્શનકર્તા અને $Mn^{3+}$ ઓક્સિડેશનકર્તા શા માટે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo