કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીનો સિદ્ધાંત મિશ્રણના ઘટકોની અધિશોષક પરની અલગ-અલગ અધિશોષણ ક્ષમતા પર આધારિત છે.
પદ્ધતિ:
$1$. આ પદ્ધતિમાં,યોગ્ય અધિશોષક (જેમ કે સિલિકા જેલ અથવા એલ્યુમિના) ને લાંબી કાચની નળીમાં (બ્યુરેટ જેવી) કોલમ તરીકે ભરવામાં આવે છે,જેના નીચેના ભાગે સ્ટોપકોક હોય છે.
$2$. અધિશોષકને ટેકો આપવા માટે કોલમના તળિયે કપાસ અથવા ગ્લાસ વુલનો પ્લગ મૂકવામાં આવે છે. આ સ્થિર કલા (stationary phase) તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. જે મિશ્રણ $(a+b+c)$ ને અલગ કરવાનું હોય તેને યોગ્ય દ્રાવકમાં ઓગાળીને અધિશોષક કોલમની ઉપર રેડવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ ઉપરથી સતત યોગ્ય દ્રાવક અથવા દ્રાવકોનું મિશ્રણ ઉમેરવામાં આવે છે,જેને ઈલ્યુશન (elution) કહેવામાં આવે છે.
$5$. ઉમેરવામાં આવેલ દ્રાવક ગતિશીલ કલા (mobile phase) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે કોલમમાં નીચે તરફ ગતિ કરે છે.
$6$. જેમ ગતિશીલ કલા નીચે જાય છે,તેમ મિશ્રણના ઘટકો તેમના અલગ-અલગ અધિશોષણને આધારે છૂટા પડે છે. જે ઘટક નબળું અધિશોષિત થાય છે તે મજબૂત રીતે અધિશોષિત થયેલા ઘટક કરતા વધુ ઝડપથી બહાર (elute) આવે છે.
$7$. સંપૂર્ણ અલગીકરણ મેળવવા માટે ઈલ્યુશનની પ્રક્રિયા ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે.
$8$. અલગ-અલગ ઘટકોને અલગ-અલગ ફ્લાસ્કમાં વિવિધ અંશ (fractions) તરીકે એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

ગરમ કરવા પર,કેટલાક ઘન પદાર્થો પ્રવાહી અવસ્થામાં આવ્યા વિના સીધા ઘનમાંથી બાષ્પ અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે. આ સિદ્ધાંત પર આધારિત આવા ઘન પદાર્થોના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાતી તકનીકને શું કહેવામાં આવે છે?

આપેલ દ્રાવકમાં સંયોજન અને અશુદ્ધિની દ્રાવ્યતાઓ જુદી જુદી હોય તેવા સિદ્ધાંત પર આધારિત શુદ્ધિકરણ પદ્ધતિને શું કહેવામાં આવે છે?

એલ્યુઅન્ટ (eluant) એટલે શું?

List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો.
List-$I$ (શુદ્ધિકરણ પદ્ધતિ)List-$II$ (અલગ કરવા માટે વપરાય છે)
$A$. સાદું નિસ્યંદન$I$. વરાળમાં બાષ્પશીલ સંયોજન
$B$. વિભાગીય નિસ્યંદન$II$. ઉત્કલનબિંદુમાં મોટો તફાવત ધરાવતા બે પ્રવાહી
$C$. વરાળ નિસ્યંદન$III$. ઉત્કલનબિંદુએ વિઘટન પામતું પ્રવાહી
$D$. ઓછા દબાણે નિસ્યંદન$IV$. નજીકનું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા બે પ્રવાહી

કૉલમ-$I$ અને કૉલમ-$II$ ને સાચા સંબંધ સાથે જોડો:
કૉલમ-$I$ કૉલમ-$II$
$(i)$ એનિલિન + ક્લોરોફોર્મ $(p)$ વરાળ નિસ્યંદન
$(ii)$ સંયોજનનું જલીય દ્રાવણ $(q)$ વિભાગીય નિસ્યંદન
$(iii)$ ઉત્કલનબિંદુમાં ઓછો તફાવત ધરાવતા પ્રવાહીઓનું મિશ્રણ $(r)$ વિભેદક નિષ્કર્ષણ
$(iv)$ એનિલિનનું શુદ્ધિકરણ $(s)$ સાદું નિસ્યંદન

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo