કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ) અને કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ) લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ જંકશન પાસે,જંકશનમાં દાખલ થતા પ્રવાહોનો સરવાળો એ જંકશનમાંથી બહાર નીકળતા પ્રવાહોના સરવાળા જેટલો હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,કોઈપણ જંકશન પાસે પ્રવાહોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે: $\sum I = 0$.
આ નિયમ વિદ્યુતભારના સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ બંધ લૂપમાં અવરોધો અને કોષોને સમાવતા સ્થિતિમાનમાં થતા ફેરફારોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,કોઈપણ બંધ લૂપ માટે,અવરોધો અને તેમાંથી વહેતા સંબંધિત પ્રવાહોના ગુણાકારનો બેઝિક સરવાળો એ લૂપમાં લાગુ પડેલા વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ ના બેઝિક સરવાળા જેટલો હોય છે: $\sum IR = \sum \varepsilon$.
આ નિયમ ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
ચિહ્ન પ્રણાલી:
$1$. પ્રવાહની દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,અવરોધમાં થતો સ્થિતિમાનનો ઘટાડો ઋણ $(-IR)$ લેવામાં આવે છે.
$2$. પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,સ્થિતિમાનનો ફેરફાર ધન $(+IR)$ લેવામાં આવે છે.
$3$. બેટરીના ઋણ ધ્રુવથી ધન ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ધન $(+\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.
$4$. બેટરીના ધન ધ્રુવથી ઋણ ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ઋણ $(-\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$0.5 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો $6 \, V$ નો કોષ, $1 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો $10 \, V$ નો કોષ અને $12 \, \Omega$ નો બાહ્ય અવરોધ સમાંતરમાં જોડાયેલા છે। $10 \, V$ ના કોષમાંથી વહેતો પ્રવાહ (એમ્પીયરમાં) કેટલો હશે?

નીચે આપેલ પરિપથમાં બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ કેટલો છે?

Difficult
View Solution

આપેલ પરિપથમાં,$15 \Omega$ અને $6 \Omega$ ના અવરોધમાંથી વહેતો વિદ્યુત પ્રવાહ અનુક્રમે કેટલો હશે?

જ્યારે $5 \Omega$ ના અવરોધમાં કોઈ પ્રવાહ વહેતો ન હોય ત્યારે નીચેના પરિપથનો સમતુલ્ય અવરોધ આશરે કેટલો હશે ($\Omega$ માં)?

નીચે આપેલા નેટવર્કમાં,$15\Omega$ અવરોધમાંથી વહેતો પ્રવાહ કેટલો છે ($A$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo