ઉષ્માવહન (Thermal Conduction) ની વ્યાખ્યા લખો અને ઘન પદાર્થોમાં ઉષ્માવહન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્માવહન: ઉષ્માવહન એ પદાર્થના બે નજીકના ભાગો વચ્ચે તાપમાનના તફાવતને કારણે ઉષ્માના સ્થાનાંતરણની પ્રક્રિયા છે.
ઘન પદાર્થોમાં,ઉષ્માવહન મુખ્યત્વે બે પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે: અણુઓ અથવા પરમાણુઓનું તેમના સરેરાશ સ્થાનની આસપાસનું કંપન અને મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ.
જ્યારે ધાતુના સળિયાનો એક છેડો જ્યોતમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તે છેડા પરના પરમાણુઓ ગતિજ ઉર્જા મેળવે છે અને વધુ જોરથી કંપન કરે છે. આ કંપનો આંતરઆણ્વિય બળો દ્વારા પડોશી પરમાણુઓમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે સળિયાની લંબાઈ સાથે ઉર્જાનું અસરકારક રીતે વહન કરે છે.
ધાતુઓમાં,મોટી સંખ્યામાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી આ પ્રક્રિયાને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપે છે. આ ઇલેક્ટ્રોન ગરમ છેડા પર ઉર્જા મેળવે છે અને ઝડપથી ઠંડા છેડા તરફ ગતિ કરે છે,જ્યાં તેઓ પરમાણુઓ સાથે અથડાઈને ઉર્જાનું સ્થાનાંતરણ કરે છે,જે ધાતુઓને ઉત્તમ ઉષ્માવાહક બનાવે છે.
વાયુઓ સામાન્ય રીતે ઉષ્માના મંદ વાહક છે,જ્યારે પ્રવાહીઓની ઉષ્માવાહકતા ઘન અને વાયુઓની વચ્ચેની હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$50 \, cm$ લંબાઈ ધરાવતા સળિયાનો એક છેડો $25^oC$ અને બીજો છેડો $125^oC$ તાપમાને છે. તો તાપમાન પ્રચલન ....... $^oC/cm$ છે.

કૂલરમાં રહેલી વસ્તુઓને ઠંડી કરવા માટે બરફનો ઉપયોગ થાય છે. નીચેનામાંથી કઈ ક્રિયા ઠંડક પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવશે?

ઉષ્માનું સ્થળાંતર એટલે શું? તેના પ્રકારો લખો. કયા પ્રકારમાં માધ્યમની જરૂર પડતી નથી?

જ્યારે રૂ (cotton) વડે વીંટાળેલા સળિયાના બે છેડાઓને અલગ-અલગ તાપમાને રાખવામાં આવે છે અને થોડા સમય પછી સળિયાનો દરેક બિંદુ અચળ તાપમાન પ્રાપ્ત કરે છે,ત્યારે

વિધાન: થર્મોસ બોટલ બે દીવાલવાળા કાચના પાત્રની બનેલી હોય છે, જેમાં બે દીવાલો વચ્ચેની જગ્યા શૂન્યાવકાશિત હોય છે, જેથી બોટલની અંદરની વસ્તુઓ અને બહારની વચ્ચે થતું ઉષ્માનું વહન ન્યૂનતમ થાય.
કારણ: બે દીવાલો વચ્ચેનું શૂન્યાવકાશ વિકિરણ પદ્ધતિ દ્વારા થતા ઉષ્માના વહનને અટકાવે છે.
નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo