$AC$ જનરેટરમાં પ્રેરિત $emf$ નું સૂત્ર લખો અને તે સમય સાથે કેવી રીતે બદલાય છે તેની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $AC$ જનરેટરમાં પ્રેરિત $emf$ $(\varepsilon)$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(\omega t) = \varepsilon_{0} \sin(2 \pi \nu t) \quad \dots (1)$
જ્યાં $\varepsilon_{0}$ એ $emf$ નું મહત્તમ મૂલ્ય છે,$\omega$ એ કોણીય આવૃત્તિ છે,અને $\nu$ એ ભ્રમણની આવૃત્તિ છે.
સમીકરણ $(1)$ એ $emf$ નું તાત્કાલિક મૂલ્ય દર્શાવે છે. જેમ ગૂંચળું ફરે છે તેમ $emf$ એ $+\varepsilon_{0}$ અને $-\varepsilon_{0}$ ની વચ્ચે આવર્તનીય રીતે બદલાય છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ માં ગૂંચળાના ભ્રમણના આધારે,આપણે વિવિધ તબક્કાઓનું વિશ્લેષણ કરી શકીએ છીએ:
$1$. તબક્કો $1$ $(\omega t = 0^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ ને લંબ છે. ચુંબકીય ફ્લક્સ મહત્તમ છે,પરંતુ ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર શૂન્ય છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(0^{\circ}) = 0$.
$2$. તબક્કો $2$ $(\omega t = 90^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ ને સમાંતર છે. ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર મહત્તમ છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(90^{\circ}) = \varepsilon_{0}$.
$3$. તબક્કો $3$ $(\omega t = 180^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ફરીથી $\vec{B}$ ને લંબ છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(180^{\circ}) = 0$.
$4$. તબક્કો $4$ $(\omega t = 270^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ $\vec{B}$ ને સમાંતર છે,પરંતુ ગૂંચળું વિરુદ્ધ બાજુએ ફરી ગયું છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(270^{\circ}) = -\varepsilon_{0}$.
$5$. તબક્કો $5$ $(\omega t = 360^{\circ})$: ગૂંચળું તેની પ્રારંભિક સ્થિતિમાં પાછું આવે છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(360^{\circ}) = 0$.

Explore More

Similar Questions

$A.C.$ જનરેટર (ડાયનેમો) ના સિદ્ધાંત અને રચનાની ચર્ચા કરો. $A.C.$ જનરેટરમાં પ્રેરિત $emf$ માટેનું સૂત્ર તારવો.

$R$ અવરોધ,$A$ ક્ષેત્રફળ અને $N$ આંટા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલને $B$ મૂલ્યના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને $\omega$ કોણીય ઝડપથી ફેરવવામાં આવે છે. એક સંપૂર્ણ ચક્રમાં વ્યય થતો સરેરાશ પાવર કેટલો હશે?

ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ભ્રમણ કરતી કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સ અને તેમાં ઉત્પન્ન થતા પ્રેરિત emf વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો છે?

$AC$ જનરેટરમાં ઉદ્ભવતા પ્રેરિત $emf$ ના લક્ષણોની ચર્ચા કરો.

Difficult
View Solution

$200 \,cm^2$ ક્ષેત્રફળ અને $50$ આંટા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલ તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને $40 \,rad/s$ ની કોણીય ઝડપથી $2 \times 10^{-2} \,T$ ના સમાન આડા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ભ્રમણ કરે છે. કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતું મહત્તમ $emf$ કેટલું હશે ($\,V$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo