પ્રયોગશાળામાં વપરાતા અવરોધો વિશે માહિતી લખો.

(N/A) પ્રયોગશાળામાં મુખ્યત્વે બે પ્રકારના અવરોધોનો ઉપયોગ થાય છે:
$(1)$ વાયર-વાઉન્ડ અવરોધ (Wire-wound resistors)
$(2)$ કાર્બન અવરોધ (Carbon resistors)
$(1)$ વાયર-વાઉન્ડ અવરોધ:
- આ પ્રકારના અવરોધો મેંગેનીન,કોન્સ્ટન્ટન અથવા નાઈક્રોમ જેવી મિશ્ર ધાતુઓના તારને યોગ્ય આધાર પર વીંટાળીને બનાવવામાં આવે છે.
- આ પદાર્થોની અવરોધકતા તાપમાન સાથે ખાસ બદલાતી નથી.
- તેમની વિદ્યુત પ્રવાહ વહન કરવાની ક્ષમતા વધુ હોય છે.
- તેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળામાં ચોકસાઈ અને ઉચ્ચ પાવર માટે થાય છે.
$(2)$ કાર્બન અવરોધ:
- કાર્બન અવરોધો ગ્રેફાઇટ અને રેઝિનના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે.
- ઊંચા તાપમાન અને દબાણ હેઠળ તેમને નળાકાર સ્વરૂપમાં ઢાળવામાં આવે છે.
- નળાકારના બંને છેડે વાહક તાર જોડવામાં આવે છે.
- આ નળાકાર રચના પર સિરામિક અથવા પ્લાસ્ટિકનું પડ ચડાવવામાં આવે છે.
- કાર્બન અવરોધોનું મૂલ્ય $1 \Omega$ થી $100 \text{ M}\Omega$ સુધીનું હોય છે.
- કાર્બન અવરોધો કદમાં નાના અને સસ્તા હોવાથી,તેનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટમાં મોટા પાયે થાય છે.