લેડ સ્ટોરેજ બેટરીને રિચાર્જ કરવાની રસાયણવિજ્ઞાન લખો,રિચાર્જિંગ દરમિયાન સામેલ તમામ પદાર્થોને પ્રકાશિત કરો.
(N/A) લેડ સ્ટોરેજ બેટરીમાં લેડ $(Pb)$ નો એનોડ,લેડ ડાયોક્સાઇડ $(PbO_2)$ થી ભરેલી લેડની ગ્રીડનો કેથોડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ તરીકે $38\%$ $H_2SO_4$ નું દ્રાવણ હોય છે.
જ્યારે બેટરી ઉપયોગમાં હોય (ડિસ્ચાર્જિંગ),ત્યારે પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
એનોડ: $Pb_{\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2e^{-}$
કેથોડ: $PbO_{2\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} + 4H^+{_{\text{(aq)}}} + 2e^- \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2H_2O_{\text{(l)}}$
સમગ્ર પ્રતિક્રિયા: $Pb_{(s)} + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq) \rightarrow 2PbSO_4(s) + 2H_2O_{(l)}$
બેટરીને ચાર્જ કરતી વખતે,વિપરીત પ્રતિક્રિયા થાય છે,જ્યાં ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થયેલ $PbSO_4$ પાછું $Pb$ અને $PbO_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે અને $H_2SO_4$ પુનઃપ્રાપ્ત થાય છે:
$2PbSO_4(s) + 2H_2O_{(l)} \rightarrow Pb_{(s)} + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq)$
જ્યારે બેટરી ઉપયોગમાં હોય (ડિસ્ચાર્જિંગ),ત્યારે પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
એનોડ: $Pb_{\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2e^{-}$
કેથોડ: $PbO_{2\text{(s)}} + SO_4^{2-}{_{\text{(aq)}}} + 4H^+{_{\text{(aq)}}} + 2e^- \rightarrow PbSO_{4\text{(s)}} + 2H_2O_{\text{(l)}}$
સમગ્ર પ્રતિક્રિયા: $Pb_{(s)} + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq) \rightarrow 2PbSO_4(s) + 2H_2O_{(l)}$
બેટરીને ચાર્જ કરતી વખતે,વિપરીત પ્રતિક્રિયા થાય છે,જ્યાં ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થયેલ $PbSO_4$ પાછું $Pb$ અને $PbO_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે અને $H_2SO_4$ પુનઃપ્રાપ્ત થાય છે:
$2PbSO_4(s) + 2H_2O_{(l)} \rightarrow Pb_{(s)} + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq)$
Explore More
Similar Questions
કયા કોષમાં ગેલ્વેનિક કોષ જેવી રચના જોવા મળે છે? સમજાવો.
Difficult
View Solutionડ્રાય સેલ (કોષ) ના કાર્ય દરમિયાન ધન વિદ્યુતધ્રુવ (positive electrode) પર નીચેનામાંથી કયો ફેરફાર થાય છે?
ઝિંક/સિલ્વર ઓક્સાઇડ સેલનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રિક ઘડિયાળોમાં થાય છે. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Zn(s) + Ag_2O(s) + H_2O(l) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + 2Ag(s) + 2OH^-(aq)$
આપેલ છે:
$Zn^{2+} + 2e^- \rightarrow Zn ; E^{\circ} = -0.760 \, V$
$Ag_2O + H_2O + 2e^- \rightarrow 2Ag + 2OH^- ; E^{\circ} = 0.344 \, V$
જો $F = 96,500 \, C \, mol^{-1}$ હોય,તો સેલની $\Delta G^{\circ}$ $....$ ($kJ \, mol^{-1}$ માં) હશે.
$Zn(s) + Ag_2O(s) + H_2O(l) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + 2Ag(s) + 2OH^-(aq)$
આપેલ છે:
$Zn^{2+} + 2e^- \rightarrow Zn ; E^{\circ} = -0.760 \, V$
$Ag_2O + H_2O + 2e^- \rightarrow 2Ag + 2OH^- ; E^{\circ} = 0.344 \, V$
જો $F = 96,500 \, C \, mol^{-1}$ હોય,તો સેલની $\Delta G^{\circ}$ $....$ ($kJ \, mol^{-1}$ માં) હશે.
બટન સેલમાં નીચે મુજબની પ્રક્રિયા થાય છે:
$(i)$ $Ag_{2}O + H_{2}O + 2e^{-} \rightarrow 2Ag + 2OH^{-}$
$(ii)$ $Zn \rightarrow Zn^{2+} + 2e^{-}$
તો સમગ્ર કોષ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર $\Delta G^{o}$ ની ગણતરી કરો.
$[E^{o}_{Zn^{2+}\mid Zn} = -0.76 \ V, E^{o}_{Ag_{2}O\mid Ag} = 0.34 \ V]$
$(i)$ $Ag_{2}O + H_{2}O + 2e^{-} \rightarrow 2Ag + 2OH^{-}$
$(ii)$ $Zn \rightarrow Zn^{2+} + 2e^{-}$
તો સમગ્ર કોષ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર $\Delta G^{o}$ ની ગણતરી કરો.
$[E^{o}_{Zn^{2+}\mid Zn} = -0.76 \ V, E^{o}_{Ag_{2}O\mid Ag} = 0.34 \ V]$
Medium
View Solutionગેલ્વેનિક કોષમાં થતું કાર્ય નીચેનામાંથી કોના બરાબર હોય છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo