એસિડિક નિર્જલીકરણ દ્વારા આલ્કોહોલમાંથી આલ્કીન બનાવવાની રીત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આલ્કોહોલ ($C_{n}H_{2n+1}OH$,જ્યાં $n \geq 2$) સાંદ્ર ખનિજ એસિડ જેવા કે $H_{2}SO_{4}$ અથવા $H_{3}PO_{4}$ સાથે ઊંચા તાપમાને પ્રક્રિયા કરીને નિર્જલીકરણ પામે છે,જેના પરિણામે આલ્કીન બને છે.
પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ:
આ પ્રક્રિયામાં,$\alpha$-કાર્બન પરથી $-OH$ સમૂહ અને $\beta$-કાર્બન પરથી હાઇડ્રોજન પરમાણુ પાણીના અણુ $(H_{2}O)$ તરીકે દૂર થાય છે. આનાથી $\alpha$ અને $\beta$-કાર્બન વચ્ચે $\pi$-બંધ રચાય છે. આ પ્રક્રિયામાં પાણીનો અણુ દૂર થતો હોવાથી તેને એસિડિક નિર્જલીકરણ કહેવામાં આવે છે. તેને $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$CH_{3}-CH_{2}-OH \xrightarrow[\Delta, 443 \ K]{\text{સાંદ્ર} \ H_{2}SO_{4} \ / \ H_{3}PO_{4}} CH_{2}=CH_{2} + H_{2}O$

Explore More

Similar Questions

એક અજ્ઞાત આલ્કીન $(A)$,પ્લેટિનમ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $3 \ mole$ $H_2$ વાયુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1$-આઈસોપ્રોપાઈલ-$4$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન બનાવે છે. જ્યારે આ અજ્ઞાત આલ્કીન $(A)$ નું ઓઝોનોલિસિસ અને રિડક્શન કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચે મુજબની નીપજો મળે છે:
$HCHO$,$OHC-CH_2-CO-CO-CH_3$,અને $CH_3-CO-CH_2-CHO$
તો આલ્કીન $(A)$ કયું હશે?

નીચેની પ્રક્રિયામાં બનતી મુખ્ય નીપજ $(P)$ કઈ છે?
$CH_2$ સાયક્લોહેક્સેન રિંગ સાથે જોડાયેલ છે $\xrightarrow[(ii) NaBH_4, OH^-]{(i) Hg(OAc)_2, H_2O-THF} P?$

ઉપરની રાસાયણિક પ્રક્રિયાને ધ્યાનમાં લો. નીપજ $'P'$ માટે શક્ય સ્ટીરિયો આઈસોમર્સની કુલ સંખ્યા $.....$ છે.

$HI$,$HCl$,$HBr$,અને $HF$ ને આલ્કીન સાથેની પ્રક્રિયાના દરના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો.

નીચેના આલ્કીન્સમાં $Br_2/\text{પાણી}$ ના ઉમેરણના દરનો સાચો ક્રમ કયો છે?
[$A$] $CH_2=CH_2$
[$B$] $CH_2=CH-NO_2$
[$C$] $CH_3-CH_2-CH=CH_2$
[$D$] $CH_3-CH=CH_2$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo