અ Gujarati

Conductor and Conductance and Cell constant Questions in Gujarati

Class 12 Chemistry · Electrochemistry · Conductor and Conductance and Cell constant

448+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 448 questions in Gujarati

401
EasyMCQ
ચોક્કસ તાપમાને અને અનંત મંદને,સોડિયમ બેન્ઝોએટ,હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ અને સોડિયમ ક્લોરાઇડની તુલ્ય વાહકતા અનુક્રમે $240$,$349$ અને $229 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$ છે. સમાન પરિસ્થિતિમાં બેન્ઝોઇક એસિડની તુલ્ય વાહકતા $\Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$ માં કેટલી હશે?
A
$80$
B
$328$
C
$360$
D
$408$

Solution

(C) કોલરાઉસના આયનોના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ મુજબ,બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ માટે અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતા નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$\wedge_{C_6H_5COOH}^{\infty} = \wedge_{C_6H_5COONa}^{\infty} + \wedge_{HCl}^{\infty} - \wedge_{NaCl}^{\infty}$
આપેલ કિંમતો:
$\wedge_{C_6H_5COONa}^{\infty} = 240 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$
$\wedge_{HCl}^{\infty} = 349 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$
$\wedge_{NaCl}^{\infty} = 229 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\wedge_{C_6H_5COOH}^{\infty} = 240 + 349 - 229$
$= 589 - 229$
$= 360 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ equiv^{-1}$
402
EasyMCQ
$C \ g \ equiv/L$ સાંદ્રતા ધરાવતા દ્રાવણનો વિશિષ્ટ અવરોધ $R$ છે. દ્રાવણની તુલ્ય વાહકતા કેટલી થાય?
A
$\frac{R}{C}$
B
$\frac{C}{R}$
C
$\frac{1000}{R C}$
D
$\frac{1000 R}{C}$

Solution

(C) તુલ્ય વાહકતા,$\wedge_{eq} = \frac{\kappa \times 1000}{C}$,જ્યાં $\kappa$ એ વિશિષ્ટ વાહકતા છે.
વિશિષ્ટ વાહકતા $\kappa = \frac{1}{R}$ હોવાથી (જ્યાં $R$ એ વિશિષ્ટ અવરોધ છે).
સૂત્રમાં $\kappa$ ની કિંમત મૂકતા:
$\wedge_{eq} = \frac{1}{R} \times \frac{1000}{C} = \frac{1000}{R C}$.
403
DifficultMCQ
$25^{\circ} C$ તાપમાને,પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો $NaOH$,$NaCl$ અને $BaCl_2$ માટે અનંત મંદને મોલર વાહકતા અનુક્રમે $248 \times 10^{-4}$,$126 \times 10^{-4}$ અને $280 \times 10^{-4} \ S \ m^2 \ mol^{-1}$ છે. તો $S \ m^2 \ mol^{-1}$ માં $\lambda_m^{\circ} Ba(OH)_2$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?
A
$52.4 \times 10^{-4}$
B
$524 \times 10^{-4}$
C
$402 \times 10^{-4}$
D
$262 \times 10^{-4}$

Solution

(B) કોહલરાઉસના આયનોના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ વાપરતા:
$\lambda_m^{\circ} Ba(OH)_2 = \lambda_m^{\circ} BaCl_2 + 2 \lambda_m^{\circ} NaOH - 2 \lambda_m^{\circ} NaCl$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\lambda_m^{\circ} Ba(OH)_2 = (280 \times 10^{-4}) + 2(248 \times 10^{-4}) - 2(126 \times 10^{-4})$
$\lambda_m^{\circ} Ba(OH)_2 = (280 + 496 - 252) \times 10^{-4} \ S \ m^2 \ mol^{-1}$
$\lambda_m^{\circ} Ba(OH)_2 = 524 \times 10^{-4} \ S \ m^2 \ mol^{-1}$
404
DifficultMCQ
poly(ethylene oxide)-LiCF$_{3}$SO$_{3}$ ના પોલિમર-ક્ષાર સંકુલના ઇલેક્ટ્રોલાઇટને $20 \ mm$ વ્યાસ અને $20 \ \mu m$ જાડાઈની મુક્ત રીતે ઉભી રહેતી ગોળાકાર ફિલ્મમાં આકાર આપવામાં આવે છે. જ્યારે તેને સમાન વ્યાસના $2$ સ્ટેનલેસ સ્ટીલના ગોળાકાર ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચે સેન્ડવિચ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ કોષ $\frac{314}{5} \ S$ ની વાહકતા દર્શાવે છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટની વિશિષ્ટ વાહકતા શું છે?
A
$4 \ mS \ cm^{-1}$
B
$0.4 \ S \ cm^{-1}$
C
$40 \ mS \ cm^{-1}$
D
$0.004 \ S \ cm^{-1}$

Solution

(C) વિશિષ્ટ વાહકતા $(\kappa)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\kappa = G \times \frac{l}{A}$, જ્યાં $G$ એ વાહકતા છે, $l$ એ જાડાઈ છે, અને $A$ એ ઇલેક્ટ્રોડનું ક્ષેત્રફળ છે।
આપેલ છે: વાહકતા $G = \frac{314}{5} \ S = 62.8 \ S$.
વ્યાસ $= 20 \ mm = 2 \ cm$, તેથી ત્રિજ્યા $r = 1 \ cm$.
ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = 3.14 \times (1 \ cm)^2 = 3.14 \ cm^2$.
જાડાઈ $l = 20 \ \mu m = 20 \times 10^{-4} \ cm$.
આ કિંમતો મૂકતા: $\kappa = 62.8 \times \frac{20 \times 10^{-4}}{3.14} \ S \ cm^{-1}$.
$\kappa = 20 \times 20 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1} = 400 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1} = 0.04 \ S \ cm^{-1}$.
$mS \ cm^{-1}$ માં રૂપાંતરિત કરતા: $0.04 \ S \ cm^{-1} \times 1000 \ mS/S = 40 \ mS \ cm^{-1}$.
405
MediumMCQ
અનંત મંદને $Ba(OH)_2$, $BaCl_2$ અને $NH_4Cl$ ની મોલર વાહકતા અનુક્રમે $523.28$, $280.0$ અને $129.8 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે. અનંત મંદને $NH_4OH$ ની મોલર વાહકતા કેટલી થશે?
A
$125.72 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$251.44 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$502.88 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$754.32 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(B) કોહલરાઉસના સ્વતંત્ર આયનોના અભિગમનનો નિયમ વાપરતા:
$\lambda_{m(NH_4OH)}^{\infty} = \lambda_{m(NH_4Cl)}^{\infty} + \lambda_{m(Ba(OH)_2)}^{\infty} / 2 - \lambda_{m(BaCl_2)}^{\infty} / 2$
$\lambda_{m(NH_4OH)}^{\infty} = 129.8 + 523.28 / 2 - 280.0 / 2$
$\lambda_{m(NH_4OH)}^{\infty} = 129.8 + 261.64 - 140.0$
$\lambda_{m(NH_4OH)}^{\infty} = 251.44 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
406
DifficultMCQ
$298 \ K$ તાપમાને $0.02 \ M$ એસિટિક એસિડના જલીય દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $(k) \ 1.65 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1}$ છે. એસિટિક એસિડનો વિયોજન અંશ $(\alpha)$ શોધો: [આપેલ છે: $\lambda_{H^{+}}^{\infty} = 349.1 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ અને $\lambda_{CH_3COO^{-}}^{\infty} = 40.9 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$]
A
$0.021$
B
$0.21$
C
$0.012$
D
$0.12$

Solution

(A) પગલું $1$: આપેલ સાંદ્રતા પર મોલર વાહકતા $(\lambda_m)$ ની ગણતરી કરો.
$\lambda_m = \frac{k \times 1000}{C} = \frac{1.65 \times 10^{-4} \times 1000}{0.02} = 8.25 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$.
પગલું $2$: કોહલરાઉસના નિયમનો ઉપયોગ કરીને અનંત મંદને મોલર વાહકતા $(\lambda_m^{\infty})$ ની ગણતરી કરો.
$\lambda_m^{\infty}(CH_3COOH) = \lambda_{H^{+}}^{\infty} + \lambda_{CH_3COO^{-}}^{\infty} = 349.1 + 40.9 = 390.0 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$.
પગલું $3$: વિયોજન અંશ $(\alpha)$ ની ગણતરી કરો.
$\alpha = \frac{\lambda_m}{\lambda_m^{\infty}} = \frac{8.25}{390.0} = 0.02115 \approx 0.021$.
407
EasyMCQ
$25^{\circ}C$ તાપમાને અનંત મંદને $NaCl$, $HCl$ અને $CH_{3}COONa$ ની તુલ્ય વાહકતા અનુક્રમે $126.45$, $426.16$ અને $91 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ eq^{-1}$ છે. એસિટિક એસિડની (અનંત મંદને) તુલ્ય વાહકતા કેટલી થશે?
A
$461.61 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ eq^{-1}$
B
$390.71 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ eq^{-1}$
C
આપેલ માહિતી પરથી નક્કી કરી શકાતું નથી
D
$208.71 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ eq^{-1}$

Solution

(B) કોલરાઉસના નિયમ મુજબ, અનંત મંદને એસિટિક એસિડની તુલ્ય વાહકતા નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$\wedge^{0}_{CH_{3}COOH} = \wedge^{0}_{CH_{3}COONa} + \wedge^{0}_{HCl} - \wedge^{0}_{NaCl}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\wedge^{0}_{CH_{3}COOH} = 91 + 426.16 - 126.45$
$\wedge^{0}_{CH_{3}COOH} = 390.71 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ eq^{-1}$
408
MediumMCQ
$LiCl$, $NaCl$ અને $KCl$ માટે અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતાનો ક્રમ કયો છે?
A
$LiCl > NaCl > KCl$
B
$KCl > NaCl > LiCl$
C
$NaCl > KCl > LiCl$
D
$LiCl > KCl > NaCl$

Solution

(B) અનંત મંદને, તુલ્ય વાહકતા દ્રાવણમાં રહેલા આયનોની આયનીય ગતિશીલતા પર આધાર રાખે છે.
જલીય દ્રાવણમાં, $Li^+$ આયનનું કદ સૌથી નાનું અને વીજભાર ઘનતા સૌથી વધુ હોય છે, જેના કારણે તેનું જલીયકરણ (hydration) સૌથી વધુ થાય છે.
આ વધુ પડતા જલીયકરણને કારણે, જલીયકૃત $Li^+$ આયનનું અસરકારક કદ સૌથી મોટું બને છે, જે તેની આયનીય ગતિશીલતા ઘટાડે છે.
તેનાથી વિપરીત, $K^+$ આયનનું કદ સૌથી મોટું અને વીજભાર ઘનતા સૌથી ઓછી હોય છે, પરિણામે તેનું જલીયકરણ સૌથી ઓછું થાય છે અને તેનું અસરકારક કદ સૌથી નાનું હોય છે.
તેથી, આયનીય ગતિશીલતાનો ક્રમ $K^+ > Na^+ > Li^+$ છે.
આમ, અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતાનો ક્રમ $KCl > NaCl > LiCl$ છે.
409
EasyMCQ
ચોક્કસ તાપમાને, $0.01 \ N$ $NaCl$ દ્રાવણની તુલ્ય વાહકતા અને વિશિષ્ટ વાહકતાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$10^{5} \ cm^{3} \ eq^{-1}$
B
$10^{3} \ cm^{3} \ eq^{-1}$
C
$10 \ cm^{3} \ eq^{-1}$
D
$10^{5} \ cm^{2} \ eq^{-1}$

Solution

(A) તુલ્ય વાહકતા $(\lambda_{eq})$, વિશિષ્ટ વાહકતા $(K)$ અને સાંદ્રતા $(C)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\lambda_{eq} = \frac{K \times 1000}{C}$
તુલ્ય વાહકતા અને વિશિષ્ટ વાહકતાનો ગુણોત્તર શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$\frac{\lambda_{eq}}{K} = \frac{1000}{C}$
અહીં સાંદ્રતા $C = 0.01 \ N$ આપેલ છે:
$\frac{\lambda_{eq}}{K} = \frac{1000}{0.01} = 10^5 \ cm^3 \ eq^{-1}$
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
410
EasyMCQ
ઓરડાના તાપમાને પાણીમાં અનંત મંદને $H^{+}$, $K^{+}$, $CH_{3}COO^{-}$ અને $HO^{-}$ આયનો માટે તુલ્ય વાહકતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$HO^{-} > H^{+} > K^{+} > CH_{3}COO^{-}$
B
$H^{+} > HO^{-} > K^{+} > CH_{3}COO^{-}$
C
$H^{+} > K^{+} > HO^{-} > CH_{3}COO^{-}$
D
$H^{+} > K^{+} > CH_{3}COO^{-} > HO^{-}$

Solution

(B) અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતા $(\Lambda_{eq})$ દ્રાવકમાં આયનોની આયનીય ગતિશીલતા પર આધાર રાખે છે.
પાણીમાં, $H^{+}$ અને $HO^{-}$ આયનો પ્રોટોન હોપિંગ (Grotthuss mechanism) ને કારણે અસાધારણ રીતે ઊંચી આયનીય ગતિશીલતા દર્શાવે છે.
આપેલા આયનોમાં, $H^{+}$ ની ગતિશીલતા સૌથી વધુ છે, ત્યારબાદ $HO^{-}$ આવે છે.
$K^{+}$ એ મધ્યમ ગતિશીલતા ધરાવતો સાદો જલીય ધન આયન છે, જ્યારે $CH_{3}COO^{-}$ એ પ્રમાણમાં ઓછી ગતિશીલતા ધરાવતો મોટો બહુપરમાણ્વીય ઋણ આયન છે.
તેથી, અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતાનો સાચો ક્રમ $H^{+} > HO^{-} > K^{+} > CH_{3}COO^{-}$ છે.
411
MediumMCQ
એક વાહકતા કોષને $0.01 \ M$ $1:1$ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ દ્રાવણ (વિશિષ્ટ વાહકતા, $k = 1.25 \times 10^{-3} \ S \ cm^{-1}$) સાથે કેલિબ્રેટ કરવામાં આવ્યો છે અને $25^{\circ}C$ તાપમાને માપેલ અવરોધ $800 \ \Omega$ હતો. કોષ અચળાંક કેટલો હશે ($cm^{-1}$ માં)?
A
$1.02$
B
$0.102$
C
$1.00$
D
$0.5$

Solution

(C) આપેલ છે, વિશિષ્ટ વાહકતા $k = 1.25 \times 10^{-3} \ S \ cm^{-1}$.
અવરોધ $R = 800 \ \Omega$.
વિશિષ્ટ વાહકતા $(k)$, અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $k = (1/R) \times G^*$.
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $G^* = k \times R$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $G^* = (1.25 \times 10^{-3} \ S \ cm^{-1}) \times (800 \ \Omega)$.
$G^* = 1.00 \ cm^{-1}$.
412
MediumMCQ
સોડિયમ પોટેશિયમ ઓક્ઝેલેટ $[(COO^{-})_{2} Na^{+} K^{+}]$ માટે અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતા કેટલી થશે? (આપેલ છે: ઓક્ઝેલેટ, $K^{+}$ અને $Na^{+}$ આયનોની અનંત મંદને મોલર વાહકતા અનુક્રમે $148.2$, $50.1$ અને $73.5 \ S \ cm^{2} \ mol^{-1}$ છે.)
A
$135.9 \ S \ cm^{2} \ eq^{-1}$
B
$67.95 \ S \ cm^{2} \ eq^{-1}$
C
$543.6 \ S \ cm^{2} \ eq^{-1}$
D
$271.8 \ S \ cm^{2} \ eq^{-1}$

Solution

(A) ક્ષાર $[(COO^{-})_{2} Na^{+} K^{+}]$ માટે અનંત મંદને મોલર વાહકતા તેના ઘટક આયનોની મોલર વાહકતાનો સરવાળો છે: $\lambda_{m}^{\infty} = \lambda_{m}^{\infty} (oxalate^{2-}) + \lambda_{m}^{\infty} (Na^{+}) + \lambda_{m}^{\infty} (K^{+})$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\lambda_{m}^{\infty} = 148.2 + 73.5 + 50.1 = 271.8 \ S \ cm^{2} \ mol^{-1}$.
ક્ષાર $[(COO^{-})_{2} Na^{+} K^{+}]$ માટે $n$-ફેક્ટર $2$ છે કારણ કે ઓક્ઝેલેટ આયનનો વીજભાર $-2$ છે.
તેથી, અનંત મંદને તુલ્ય વાહકતા $\lambda_{eq}^{\infty} = \frac{\lambda_{m}^{\infty}}{n-factor} = \frac{271.8}{2} = 135.9 \ S \ cm^{2} \ eq^{-1}$ થાય.
413
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા દ્રાવણની વાહકતા સૌથી વધુ હશે?
A
$0.1 \ M \ CH_{3}COOH$
B
$0.1 \ M \ NaCl$
C
$0.1 \ M \ KNO_{3}$
D
$0.1 \ M \ HCl$

Solution

(D) વાહકતા આયનોની સંખ્યા અને તેમની આયનીય ગતિશીલતા પર આધાર રાખે છે.
$CH_{3}COOH$ એ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે અને તેનું અલ્પ પ્રમાણમાં આયનીકરણ થાય છે.
$NaCl$, $KNO_{3}$ અને $HCl$ એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો છે.
આમાં, $HCl$ એ $H^{+}$ આયનો આપે છે, જેની આયનીય ગતિશીલતા $Na^{+}$, $K^{+}$, $Cl^{-}$ અને $NO_{3}^{-}$ આયનોની સરખામણીમાં જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ હોય છે.
તેથી, $0.1 \ M \ HCl$ ની વાહકતા સૌથી વધુ હશે.
414
EasyMCQ
ધાતુના વાહકો અને અર્ધવાહકોને અલગ-અલગ ગરમ કરવામાં આવે છે. વાહકતાના સંદર્ભમાં શું ફેરફારો થાય છે?
A
વધારો, વધારો
B
ઘટાડો, ઘટાડો
C
વધારો, ઘટાડો
D
ઘટાડો, વધારો

Solution

(D) ધાતુના વાહકો માટે, અવરોધ $R$ તાપમાન $T$ સાથે વધે છે $(R \propto T)$. વાહકતા એ અવરોધકતાનું વ્યસ્ત હોવાથી, તાપમાન વધતા વાહકતા ઘટે છે.
અર્ધવાહકો માટે, તાપમાન સાથે ઇલેક્ટ્રોન-હોલ જોડીઓની સંખ્યામાં વધારો થાય છે, જેના કારણે વાહકતામાં વધારો થાય છે.
415
DifficultMCQ
$0.18 \ M$ સાંદ્રતા ધરાવતા નિર્બળ એસિડ $HQ$ ની મોલર વાહકતા $0.02 \ M$ સાંદ્રતા ધરાવતા અન્ય નિર્બળ એસિડ $HZ$ ની મોલર વાહકતા કરતા $1/30$ ગણી જોવા મળી હતી. જો $\lambda_{Q^{-}}^0 = \lambda_{Z^{-}}^0$ હોય, તો બે નિર્બળ એસિડના $pK_a$ મૂલ્યોનો તફાવત $(pK_a(HQ) - pK_a(HZ))$ . . . . . . છે (નજીકનો પૂર્ણાંક).
[આપેલ છે: બંને નિર્બળ એસિડ માટે વિયોજન અંશ $(\alpha)$ $\ll 1$, $\lambda^0$: આયનોની સીમિત મોલર વાહકતા]
A
$2$
B
$1$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) નિર્બળ એસિડ માટે, $K_a = C\alpha^2$ અને $\alpha = \frac{\Lambda_m}{\Lambda_m^0}$.
$K_a = C \left(\frac{\Lambda_m}{\Lambda_m^0}\right)^2$
$pK_a = -\log K_a = -\log C - 2\log \Lambda_m + 2\log \Lambda_m^0$
$pK_a(HQ) - pK_a(HZ) = \log \left(\frac{C_{HZ}}{C_{HQ}}\right) + 2\log \left(\frac{\Lambda_{m(HZ)}}{\Lambda_{m(HQ)}}\right)$
આપેલ છે $\frac{\Lambda_{m(HQ)}}{\Lambda_{m(HZ)}} = \frac{1}{30}$, તેથી $\frac{\Lambda_{m(HZ)}}{\Lambda_{m(HQ)}} = 30$.
$\lambda_{Q^{-}}^0 = \lambda_{Z^{-}}^0$ હોવાથી અને $\lambda_{H^+}^0$ બંને માટે સમાન હોવાથી, $\Lambda_{m(HQ)}^0 = \Lambda_{m(HZ)}^0$ થાય.
$\Delta pK_a = \log \left(\frac{0.02}{0.18}\right) + 2\log(30)$
$\Delta pK_a = \log \left(\frac{1}{9}\right) + 2\log(30) = -2\log 3 + 2(\log 3 + \log 10) = 2$.
416
DifficultMCQ
પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે, $\Lambda_{m}$ મંદન સાથે ધીમેથી વધે છે અને તેને $\Lambda_{m} = \Lambda_{m}^{\circ} - Ac^{1/2}$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે. $18^{\circ} C$ તાપમાને પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય $AB$ ના દ્રાવણની મોલર વાહકતાના મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$c \ [mol \ L^{-1}]$$0.04$$0.09$$0.16$$0.25$
$\Lambda_{m} \ [S \ cm^2 \ mol^{-1}]$$96.1$$95.7$$95.3$$94.9$
ઉપરના ડેટાના આધારે અચળાંક $A$ નું મૂલ્ય [$S \ cm^2 \ mol^{-1} / (mol \ L^{-1})^{1/2}$ એકમમાં] . . . . . . છે.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\Lambda_{m} = \Lambda_{m}^{\circ} - A\sqrt{c}$ છે.
$c = 0.04 \ mol \ L^{-1}$ અને $\Lambda_{m} = 96.1 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ માટે:
$96.1 = \Lambda_{m}^{\circ} - A \times \sqrt{0.04} = \Lambda_{m}^{\circ} - 0.2A \quad \dots(I)$
$c = 0.09 \ mol \ L^{-1}$ અને $\Lambda_{m} = 95.7 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ માટે:
$95.7 = \Lambda_{m}^{\circ} - A \times \sqrt{0.09} = \Lambda_{m}^{\circ} - 0.3A \quad \dots(II)$
સમીકરણ $(I)$ માંથી સમીકરણ $(II)$ બાદ કરતા:
$(96.1 - 95.7) = (-0.2A) - (-0.3A)$
$0.4 = 0.1A$
$A = \frac{0.4}{0.1} = 4$
આમ, અચળાંક $A$ નું મૂલ્ય $4$ છે.
417
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને, $x\% \text{ (w/w)}$ $MX$ દ્રાવણની મોલર વાહકતા $123.5 \text{ S cm}^2 \text{ mol}^{-1}$ છે. તે જ દ્રાવણની વાહકતા $1.9 \times 10^{-3} \text{ S}$ છે. $x$ નું મૂલ્ય . . . . . . $\times 10^{-2}$ છે. (આપેલ છે: કોષ અચળાંક = $1.3 \text{ cm}^{-1}$; $MX$ નું મોલર દળ $75 \text{ g mol}^{-1}$ છે, $298 \text{ K}$ તાપમાને $MX$ ના જલીય દ્રાવણની ઘનતા $1.0 \text{ g mL}^{-1}$ છે)
A
$10$
B
$15$
C
$20$
D
$25$

Solution

(B) પગલું $1$: દ્રાવણની વાહકતા $(\kappa)$ ગણો.
$\kappa = G \times (l/A) = 1.9 \times 10^{-3} \text{ S} \times 1.3 \text{ cm}^{-1} = 2.47 \times 10^{-3} \text{ S cm}^{-1}$.
પગલું $2$: મોલર વાહકતાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ ગણો.
$\Lambda_m = (\kappa \times 1000) / M$
$123.5 = (2.47 \times 10^{-3} \times 1000) / M$
$M = 2.47 / 123.5 = 0.02 \text{ mol L}^{-1}$.
પગલું $3$: $1 \text{ L}$ દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ ગણો.
ઘનતા $1.0 \text{ g mL}^{-1}$ હોવાથી, $1 \text{ L}$ દ્રાવણનું વજન $1000 \text{ g}$ થાય.
$MX$ નું દળ = મોલ $\times$ મોલર દળ = $0.02 \text{ mol} \times 75 \text{ g mol}^{-1} = 1.5 \text{ g}$.
પગલું $4$: વજનથી ટકાવારી $(\text{w/w})$ ગણો.
$\% (w/w) = (\text{દ્રાવ્યનું દળ} / \text{દ્રાવણનું દળ}) \times 100 = (1.5 / 1000) \times 100 = 0.15$.
$0.15 = 15 \times 10^{-2}$.
તેથી, $x$ નું મૂલ્ય $15$ છે.
418
DifficultMCQ
ક્ષાર $XY$ માટે, જે એક પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે, $\Lambda_m$ વિરુદ્ધ $\sqrt{C}$ ના આલેખનો ઢાળ $298 \ K$ તાપમાને $-90.0 \ S \ cm^2 \ mol^{3/2} \ L^{1/2}$ છે. $XY$ ની $0.01 \ M$ સાંદ્રતાએ, $\Lambda_m$ નું મૂલ્ય $145.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે. $298 \ K$ તાપમાને $Y^-$ આયનની સીમિત મોલર વાહકતા ($\lambda^\circ_{Y^-}$, $S \ cm^2 \ mol^{-1}$ માં) કેટલી હશે ($.0$ માં)? (આપેલ છે: $\lambda^\circ_{X^+} = 74.0 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$)
A
$80$
B
$100$
C
$90$
D
$76$

Solution

(A) પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે ડેબાય-હ્યુકેલ-ઓન્સાગર સમીકરણ મુજબ: $\Lambda_m = \Lambda_m^\circ - A\sqrt{C}$.
અહીં, ઢાળ $A = 90.0 \ S \ cm^2 \ mol^{3/2} \ L^{1/2}$, સાંદ્રતા $C = 0.01 \ M$, અને $\Lambda_m = 145.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા: $145.5 = \Lambda_m^\circ - 90.0 \times \sqrt{0.01}$.
$145.5 = \Lambda_m^\circ - 90.0 \times 0.1$.
$145.5 = \Lambda_m^\circ - 9.0$.
$\Lambda_m^\circ = 145.5 + 9.0 = 154.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$.
કોહલરોશના આયનોના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ વાપરતા: $\Lambda_m^\circ(XY) = \lambda^\circ_{X^+} + \lambda^\circ_{Y^-}$.
$154.5 = 74.0 + \lambda^\circ_{Y^-}$.
$\lambda^\circ_{Y^-} = 154.5 - 74.0 = 80.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ નજીકનું મૂલ્ય $80.0 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે.
419
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને, $0.0020 \text{ M}$ $NaCl$ દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $(\kappa)$ $2.50 \times 10^{-4} \text{ S cm}^{-1}$ છે. દ્રાવણની મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ $\text{S cm}^2 \text{mol}^{-1}$ માં ગણો.
A
$125$
B
$62.5$
C
$5$
D
$250$

Solution

(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$
આપેલ છે: $\kappa = 2.50 \times 10^{-4} \text{ S cm}^{-1}$ અને $M = 0.0020 \text{ mol L}^{-1}$।
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{2.50 \times 10^{-4} \times 1000}{0.0020}$
$\Lambda_m = \frac{0.25}{0.0020} = \frac{2500}{20} = 125 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$।
420
MediumMCQ
જ્યારે વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે ત્યારે નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને વધે છે
B
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને ઘટે છે
C
$\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે
D
$\Lambda_m$ ઘટે છે અને $\kappa$ વધે છે

Solution

(C) $1$. મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ ને $\Lambda_m = \frac{\kappa}{C}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. મંદન પર, સાંદ્રતા $(C)$ ઘટે છે, જે $1 \text{ mole}$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા કદમાં વધારો કરે છે, જેનાથી $\Lambda_m$ વધે છે.
$2$. વાહકતા $(\kappa)$ ને દ્રાવણના $1 \text{ cm}^3$ ની વાહકતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. મંદન પર, એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યા ઘટે છે, જેના પરિણામે $\kappa$ માં ઘટાડો થાય છે.
$3$. તેથી, $\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે.
421
EasyMCQ
નિયમનું સાચું નામ ઓળખો: "અનંત મંદન પર, દરેક આયન તેના સહ-આયનથી સ્વતંત્ર રીતે સ્થળાંતર કરે છે અને તે જે અન્ય આયન સાથે જોડાયેલ હોય તેની પ્રકૃતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, વિદ્યુતવિભાજ્યની કુલ મોલર વાહકતામાં ફાળો આપે છે."
A
હેનરીનો નિયમ
B
રાઉલ્ટનો નિયમ
C
નર્ન્સ્ટ ડેરિવેટિવ નિયમ
D
કોલરાઉસનો આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરનો નિયમ

Solution

(D) પગલું $1$: આ વિધાન અનંત મંદન પર વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણમાં આયનોના વર્તનનું વર્ણન કરે છે.
પગલું $2$: કોલરાઉસના આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરના નિયમ અનુસાર, અનંત મંદન પર, દરેક આયન વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતામાં ચોક્કસ ફાળો આપે છે, જે અન્ય આયનની હાજરીથી સ્વતંત્ર હોય છે.
પગલું $3$: તેથી, સાચો નિયમ કોલરાઉસનો આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરનો નિયમ છે.
422
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.2 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની મોલર વાહકતાની ગણતરી કરો, જો વાહકતા $\kappa = 0.0248 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય.
A
$143 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$98 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$124 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$87 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$

Solution

(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{C}$.
આપેલ છે: વાહકતા $\kappa = 0.0248 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને સાંદ્રતા $C = 0.2 \text{ M}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{0.0248 \times 1000}{0.2}$.
$\Lambda_m = \frac{24.8}{0.2} = 124 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
423
DifficultMCQ
$300 \text{ K}$ તાપમાને $0.04 \text{ M}$ $AB_2$ પ્રકારના ક્ષારના દ્રાવણની મોલર વાહકતા $200 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ છે. વાહકતા શોધો.
A
$0.006 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
B
$0.008 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
C
$0.01 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
D
$0.015 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને વાહકતા $(\kappa)$ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$, જ્યાં $M$ એ મોલારિટી છે.
આપેલ છે: $\Lambda_m = 200 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને $M = 0.04 \text{ M}$.
$\kappa$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $\kappa = \frac{\Lambda_m \times M}{1000}$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{200 \times 0.04}{1000}$.
$\kappa = \frac{8}{1000} = 0.008 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$.
424
DifficultMCQ
$25 \text{ }^\circ\text{C}$ તાપમાને સિલ્વર નાઈટ્રેટની મોલર વાહકતા અને વાહકતા અનુક્રમે $120 \text{ ohm}^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને $0.0024 \text{ ohm}^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો સિલ્વર નાઈટ્રેટના દ્રાવણની સાંદ્રતા ગણો. ($\text{ M}$ માં)
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.03$
D
$0.04$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(\kappa)$ અને મોલારિટી $(C)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{C}$।
આપેલ છે: $\Lambda_m = 120 \text{ ohm}^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$, $\kappa = 0.0024 \text{ ohm}^{-1} \text{cm}^{-1}$।
સાંદ્રતા $(C)$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $C = \frac{\kappa \times 1000}{\Lambda_m}$।
કિંમતો મૂકતા: $C = \frac{0.0024 \times 1000}{120}$।
$C = \frac{2.4}{120} = 0.02 \text{ M}$।
425
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.02 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા $(\kappa)$ $0.0123 \text{ ohm}^{-1} \text{ cm}^{-1}$ છે. જો આ દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $(R)$ $120 \text{ ohm}$ હોય, તો કોષ અચળાંક $(G^*)$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?
A
$1.476 \text{ cm}^{-1}$
B
$0.250 \text{ cm}^{-1}$
C
$1.230 \text{ cm}^{-1}$
D
$1.476 \text{ m}^{-1}$

Solution

(A) વાહકતા $(\kappa)$, અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\kappa = \frac{G^*}{R}$।
કોષ અચળાંક માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $G^* = \kappa \times R$।
આપેલ છે: $\kappa = 0.0123 \text{ ohm}^{-1} \text{ cm}^{-1}$ અને $R = 120 \text{ ohm}$।
કિંમતો મૂકતા: $G^* = 0.0123 \text{ ohm}^{-1} \text{ cm}^{-1} \times 120 \text{ ohm} = 1.476 \text{ cm}^{-1}$।
426
MediumMCQ
ચોક્કસ વિદ્યુત-વિભાજ્ય '$X$' માટે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ વિરુદ્ધ મોલર સાંદ્રતાના વર્ગમૂળ $(\sqrt{c})$ નો આલેખ રેખીય છે અને y-અક્ષ પર અંતઃખંડ (intercept) ધરાવે છે. નીચેનામાંથી '$X$' ને ઓળખો.
A
$CH_3COOH$
B
$NH_4OH$
C
$HCOOH$
D
$CH_3COONa$

Solution

(D) $1$. કોહલરાઉસના નિયમ મુજબ, પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો માટે, મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સાંદ્રતા $(c)$ સાથેનું પરિવર્તન ડેબાય-હ્યુકેલ-ઓનસેગર સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$।
$2$. આ સમીકરણ એક સીધી રેખા દર્શાવે છે જેનો ઢાળ ઋણ હોય છે અને y-અક્ષ પર $\Lambda_m^0$ જેટલો અંતઃખંડ હોય છે।
$3$. $CH_3COOH$, $NH_4OH$ અને $HCOOH$ જેવા નિર્બળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો મંદન સાથે $\Lambda_m$ માં અરેખીય વધારો દર્શાવે છે, ખાસ કરીને ઓછી સાંદ્રતા પર।
$4$. $CH_3COONa$ એક પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્ય છે, જે આ રેખીય સંબંધનું પાલન કરે છે।
$5$. તેથી, '$X$' એ $CH_3COONa$ છે।
427
DifficultMCQ
$0.02 \text{ M}$ $AgNO_3$ દ્રાવણની વાહકતા શું છે, જેનો કોષ અચળાંક $1.2 \text{ cm}^{-1}$ અને અવરોધ $95.0 \text{ }\Omega$ છે?
A
$1.26 \times 10^{-2} \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
B
$2.63 \times 10^{-2} \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
C
$3.40 \times 10^{-2} \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
D
$4.63 \times 10^{-2} \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$

Solution

(A) વાહકતા $(\kappa)$ નું સૂત્ર છે: $\kappa = \frac{\text{કોષ અચળાંક}}{\text{અવરોધ}}$
આપેલ છે: કોષ અચળાંક $(G^*)$ = $1.2 \text{ cm}^{-1}$, અવરોધ $(R)$ = $95.0 \text{ }\Omega$।
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{1.2 \text{ cm}^{-1}}{95.0 \text{ }\Omega} = 0.01263 \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$।
વૈજ્ઞાનિક સંકેતનમાં: $\kappa = 1.26 \times 10^{-2} \text{ }\Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$।
428
DifficultMCQ
$25 \text{ }^\circ\text{C}$ તાપમાને $240 \text{ }\Omega^{-1}\text{cm}^2\text{mol}^{-1}$ મોલર વાહકતા અને $0.012 \text{ }\Omega^{-1}\text{cm}^{-1}$ વાહકતા ધરાવતા $BaCl_2$ દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી હોવી જોઈએ (M માં)?
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.05$
D
$0.1$

Solution

(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(\kappa)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ આ મુજબ છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$।
આપેલ છે: $\Lambda_m = 240 \text{ }\Omega^{-1}\text{cm}^2\text{mol}^{-1}$, $\kappa = 0.012 \text{ }\Omega^{-1}\text{cm}^{-1}$।
$M$ માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $M = \frac{\kappa \times 1000}{\Lambda_m}$।
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{0.012 \times 1000}{240}$।
$M = \frac{12}{240} = \frac{1}{20} = 0.05 \text{ M}$।
429
DifficultMCQ
જો $H_2SO_4$, $K_2SO_4$ અને $CH_3COOK$ ની અનંત મંદતાએ મોલર વાહકતા અનુક્રમે $x$, $y$ અને $z$ $\Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$ હોય, તો $CH_3COOH$ ની અનંત મંદતાએ મોલર વાહકતા કેટલી થશે?
A
$\frac{x - y}{2} + z$
B
$(x - y + 2z)$
C
$(x + y - z)$
D
$\frac{x - y}{2} + 2z$

Solution

(A) કોલરાઉશના નિયમ મુજબ, અનંત મંદતાએ મોલર વાહકતા $(\Lambda^0_m)$ ને આયનીય વાહકતાઓના સરવાળા તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
આપેલ છે:
$\Lambda^0_m(H_2SO_4) = 2\lambda^0(H^+) + \lambda^0(SO_4^{2-}) = x$
$\Lambda^0_m(K_2SO_4) = 2\lambda^0(K^+) + \lambda^0(SO_4^{2-}) = y$
$\Lambda^0_m(CH_3COOK) = \lambda^0(CH_3COO^-) + \lambda^0(K^+) = z$
આપણે $\Lambda^0_m(CH_3COOH) = \lambda^0(H^+) + \lambda^0(CH_3COO^-)$ શોધવાનું છે.
આપેલ સમીકરણો પરથી:
$\frac{\Lambda^0_m(H_2SO_4) - \Lambda^0_m(K_2SO_4)}{2} = \frac{(2\lambda^0(H^+) + \lambda^0(SO_4^{2-})) - (2\lambda^0(K^+) + \lambda^0(SO_4^{2-}))}{2} = \lambda^0(H^+) - \lambda^0(K^+) = \frac{x - y}{2}$।
આ કિંમતને $\Lambda^0_m(CH_3COOK)$ માં ઉમેરતા:
$\frac{x - y}{2} + z = (\lambda^0(H^+) - \lambda^0(K^+)) + (\lambda^0(CH_3COO^-) + \lambda^0(K^+)) = \lambda^0(H^+) + \lambda^0(CH_3COO^-) = \Lambda^0_m(CH_3COOH)$।
આમ, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
430
DifficultMCQ
જો $0.02 \text{ M}$ $KI$ દ્રાવણની વાહકતા $4.37 \times 10^{-4} \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો તેની મોલર વાહકતા કેટલી થાય?
A
$74 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$21.85 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$43.70 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$65 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{C}$
આપેલ છે:
વાહકતા $(\kappa)$ = $4.37 \times 10^{-4} \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
સાંદ્રતા $(C)$ = $0.02 \text{ M}$
કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda_m = \frac{4.37 \times 10^{-4} \times 1000}{0.02}$
$\Lambda_m = \frac{0.437}{0.02}$
$\Lambda_m = 21.85 \text{ }\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
આમ, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
431
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા અને તેની સાંદ્રતા $c$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 + \sqrt{c}$
B
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$
C
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 + A\sqrt{c}$
D
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - \sqrt{c}$

Solution

(B) પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે સાંદ્રતા $(c)$ સાથે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ માં થતો ફેરફાર કોહલરાઉસ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$
જ્યાં:
$1$. $\Lambda_m$ એ આપેલી સાંદ્રતા પર મોલર વાહકતા છે.
$2$. $\Lambda_m^0$ એ અનંત મંદન પર મોલર વાહકતા છે.
$3$. $A$ એ એક અચળાંક છે જે દ્રાવકની પ્રકૃતિ અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
$4$. $c$ એ વિદ્યુતવિભાજ્યની સાંદ્રતા છે.
આમ, વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
432
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને, $0.0020 \text{ M } NaCl$ દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $(\kappa)$ $2.50 \times 10^{-4} \text{ S cm}^{-1}$ છે. દ્રાવણની મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ ની ગણતરી $\text{S cm}^2 \text{mol}^{-1}$ માં કરો.
A
$125$
B
$62.5$
C
$12.5$
D
$250$

Solution

(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$
આપેલ છે:
$\kappa = 2.50 \times 10^{-4} \text{ S cm}^{-1}$
$M = 0.0020 \text{ mol L}^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda_m = \frac{2.50 \times 10^{-4} \times 1000}{0.0020}$
$\Lambda_m = \frac{0.25}{0.0020}$
$\Lambda_m = 125 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$
433
MediumMCQ
જ્યારે વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે ત્યારે નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને વધે છે
B
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને ઘટે છે
C
$\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે
D
$\Lambda_m$ ઘટે છે અને $\kappa$ વધે છે

Solution

(C) $1$. મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ ને $\Lambda_m = \frac{\kappa}{C}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. જેમ દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે છે, તેમ સાંદ્રતા $(C)$ ઘટે છે, જે વાહકતા માટે ઉપલબ્ધ એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યામાં વધારો કરે છે, જેના કારણે $\Lambda_m$ વધે છે.
$2$. વાહકતા $(\kappa)$ ને એકમ ક્ષેત્રફળ અને એકમ અંતરે રહેલા બે ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચેના દ્રાવણની વાહકતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. મંદન પર, એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યા ઘટે છે, જે વાહકતા $(\kappa)$ માં ઘટાડો કરે છે.
$3$. તેથી, મંદન પર, $\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે.
434
EasyMCQ
યોગ્ય નિયમનું નામ ઓળખો: "અનંત મંદતા પર, દરેક આયન તેના સહ-આયનથી સ્વતંત્ર રીતે સ્થળાંતર કરે છે અને તે જે અન્ય આયન સાથે જોડાયેલ છે તેની પ્રકૃતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, વિદ્યુતવિભાજ્યની કુલ મોલર વાહકતામાં ફાળો આપે છે."
A
હેન્રીનો નિયમ
B
રાઉલ્ટનો નિયમ
C
નર્ન્સ્ટ ડેરિવેટિવ નિયમ
D
કોહલરાશનો આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરનો નિયમ

Solution

(D) પગલું $1$: આ વિધાન અનંત મંદતા પર વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણમાં આયનોના વર્તનનું વર્ણન કરે છે.
પગલું $2$: કોહલરાશના આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરના નિયમ અનુસાર, અનંત મંદતા પર, જ્યાં વિયોજન પૂર્ણ થાય છે, દરેક આયન વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતામાં ચોક્કસ ફાળો આપે છે, જે અન્ય આયનોની હાજરીથી સ્વતંત્ર હોય છે.
પગલું $3$: તેથી, સાચો નિયમ કોહલરાશનો નિયમ છે.
435
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.2 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની મોલર વાહકતાની ગણતરી કરો, જો વાહકતા $(k)$ $0.0248 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય.
A
$143 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$98 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$124 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$87 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$

Solution

(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ માટેનું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{1000 \times k}{M}$
આપેલ છે: વાહકતા $(k)$ = $0.0248 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$, મોલારિટી $(M)$ = $0.2 \text{ M}$।
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{1000 \times 0.0248}{0.2}$
$\Lambda_m = \frac{24.8}{0.2} = 124 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$।
436
DifficultMCQ
$300 \text{ K}$ તાપમાને $0.04 \text{ M}$ $AB_2$ પ્રકારના ક્ષારના દ્રાવણની મોલર વાહકતા $200 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$ છે. વાહકતા શોધો.
A
$0.006 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
B
$0.008 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
C
$0.01 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
D
$0.015 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને વાહકતા $(\kappa)$ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$ છે.
વાહકતા $(\kappa)$ માટે સૂત્ર: $\kappa = \frac{\Lambda_m \times M}{1000}$.
આપેલ છે: $\Lambda_m = 200 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$, $M = 0.04 \text{ M}$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{200 \times 0.04}{1000}$.
$\kappa = \frac{8}{1000} = 0.008 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$.
437
DifficultMCQ
$25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને $0.01 \text{ M}$ મોનોબેઝિક એસિડની મોલર વાહકતા $15 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ છે. અનંત મંદને તે જ એસિડની મોલર વાહકતા $375 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ છે. દ્રાવણમાં $[H^+]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
A
$2.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
B
$3.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
C
$4.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
D
$5.0 \times 10^{-4} \text{ M}$

Solution

(C) પગલું $1$: સૂત્ર $\alpha = \frac{\Lambda_m}{\Lambda_m^\circ}$ નો ઉપયોગ કરીને વિયોજન અંશ $(\alpha)$ ની ગણતરી કરો.
$\alpha = \frac{15}{375} = 0.04$.
પગલું $2$: $[H^+] = C \times \alpha$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $[H^+]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
આપેલ છે $C = 0.01 \text{ M}$.
$[H^+] = 0.01 \times 0.04 = 4 \times 10^{-4} \text{ M}$.
438
DifficultMCQ
જો $25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને સિલ્વર નાઈટ્રેટની મોલર વાહકતા અને વાહકતા અનુક્રમે $120 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને $0.0024 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો સિલ્વર નાઈટ્રેટના દ્રાવણની સાંદ્રતા ગણો. ($\text{ M}$ માં)
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.03$
D
$0.04$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(k)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $\Lambda_m = \frac{1000 \times k}{M}$ છે.
મોલારિટી માટેનું સૂત્ર: $M = \frac{1000 \times k}{\Lambda_m}$.
આપેલ છે: $k = 0.0024 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 120 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1000 \times 0.0024}{120}$.
$M = \frac{2.4}{120} = 0.02 \text{ M}$.
439
MediumMCQ
ચોક્કસ વિદ્યુત-વિભાજ્ય '$X$' માટે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને મોલર સાંદ્રતાના વર્ગમૂળ $(\sqrt{c})$ વચ્ચેનો આલેખ y-અક્ષ પર આંતરછેદ સાથે સુરેખ છે. નીચેનામાંથી '$X$' ને ઓળખો.
A
$CH_3COOH$
B
$NH_4OH$
C
$HCOOH$
D
$CH_3COONa$

Solution

(D) $1$. કોહલરાઉસના નિયમ અને ડેબાય-હ્યુકેલ-ઓનસેગર સમીકરણ મુજબ, પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને $\sqrt{c}$ વચ્ચે સુરેખ સંબંધ દર્શાવે છે જે $\Lambda_m = \Lambda_m^\circ - A\sqrt{c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\Lambda_m^\circ$ એ y-અક્ષ પરનો આંતરછેદ છે.
$2$. $CH_3COOH$, $NH_4OH$, અને $HCOOH$ જેવા નિર્બળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો અરેખીય વક્ર દર્શાવે છે જે સાંદ્રતા શૂન્યની નજીક પહોંચતા ઝડપથી વધે છે.
$3$. $CH_3COONa$ એ પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્ય છે, જે દ્રાવણમાં સંપૂર્ણપણે વિયોજિત થાય છે, તેથી તે સુરેખ સંબંધનું પાલન કરે છે.
$4$. તેથી, '$X$' એ $CH_3COONa$ છે.
440
DifficultMCQ
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.02 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$ છે. જો આ દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $120 \text{ } \Omega$ હોય, તો કોષ અચળાંકનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\text{ cm}^{-1}$ માં)?
A
$1.050$
B
$1.025$
C
$1.376$
D
$1.476$

Solution

(D) કોષ અચળાંક $(G^*)$ નું સૂત્ર છે: $G^* = \kappa \times R$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
આપેલ અવરોધ $(R)$ = $120 \text{ } \Omega$
$G^* = 0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1} \times 120 \text{ } \Omega$
$G^* = 1.476 \text{ cm}^{-1}$
441
DifficultMCQ
$0.02 \text{ M}$ $AgNO_3$ દ્રાવણની વાહકતા શું છે, જેનો કોષ અચળાંક $1.2 \text{ cm}^{-1}$ અને અવરોધ $95.0 \text{ } \Omega$ છે?
A
$1.263 \times 10^{-2} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
B
$1.263 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
C
$1.340 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
D
$1.463 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$

Solution

(A) વાહકતા $(\kappa)$ નું સૂત્ર છે: $\kappa = \frac{G^*}{R}$
આપેલ છે: કોષ અચળાંક $(G^*)$ = $1.2 \text{ cm}^{-1}$, અવરોધ $(R)$ = $95.0 \text{ } \Omega$।
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{1.2 \text{ cm}^{-1}}{95.0 \text{ } \Omega} = 0.01263 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
તેથી, $\kappa = 1.263 \times 10^{-2} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
442
DifficultMCQ
$25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને $BaCl_2$ ના દ્રાવણની મોલર વાહકતા $240 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને વાહકતા $0.012 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો તેની મોલારિટી કેટલી હોવી જોઈએ ($\text{ M}$ માં)?
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.05$
D
$0.1$

Solution

(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(\kappa)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{M}$
મોલારિટી $(M)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$M = \frac{1000 \times \kappa}{\Lambda_m}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\kappa = 0.012 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 240 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
$M = \frac{1000 \times 0.012}{240}$
$M = \frac{12}{240} = 0.05 \text{ M}$
443
DifficultMCQ
જો અનંત મંદતાએ $H_2SO_4$, $K_2SO_4$ અને $CH_3COOK$ ની મોલર વાહકતા અનુક્રમે $x$, $y$ અને $z$ $\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ હોય, તો અનંત મંદતાએ $CH_3COOH$ ની મોલર વાહકતા કેટલી થાય?
A
$\frac{(x - y)}{2} + z$
B
$(x - y + 2z)$
C
$(x + y - z)$
D
$\frac{(x - y)}{2} + 2z$

Solution

(A) કોલરાઉસના નિયમ મુજબ:
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = \Lambda^0_m(CH_3COOK) + \Lambda^0_m(H^+) - \Lambda^0_m(K^+)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\Lambda^0_m(H^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(H_2SO_4) = \frac{x}{2}$ અને $\Lambda^0_m(K^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(K_2SO_4) = \frac{y}{2}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = z + \frac{x}{2} - \frac{y}{2} = \frac{(x - y)}{2} + z$.
444
DifficultMCQ
જો $0.02 \text{ M}$ $KI$ દ્રાવણની વાહકતા $4.37 \times 10^{-4} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો તેની મોલર વાહકતા કેટલી થાય?
A
$8.74 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$21.85 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$43.70 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$13.65 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{C}$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $4.37 \times 10^{-4} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
આપેલી સાંદ્રતા $(C)$ = $0.02 \text{ M}$
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{4.37 \times 10^{-4} \times 1000}{0.02}$
$\Lambda_m = \frac{0.437}{0.02} = 21.85 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
445
MediumMCQ
$\Lambda_m^0(NH_4OH)$ કોના બરાબર છે?
A
$\Lambda_m^0(NH_4OH) + \Lambda_m^0(NH_4Cl) - \Lambda_m^0(HCl)$
B
$\Lambda_m^0(NH_4Cl) + \Lambda_m^0(NaOH) - \Lambda_m^0(NaCl)$
C
$\Lambda_m^0(NH_4Cl) + \Lambda_m^0(NaCl) - \Lambda_m^0(NaOH)$
D
$\Lambda_m^0(NaOH) + \Lambda_m^0(NaCl) - \Lambda_m^0(NH_4Cl)$

Solution

(B) કોલરાઉસના આયનોના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ મુજબ:
$\Lambda_m^0(NH_4OH) = \lambda^0(NH_4^+) + \lambda^0(OH^-)$
આ મેળવવા માટે, આપણે પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્યોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\Lambda_m^0(NH_4Cl) = \lambda^0(NH_4^+) + \lambda^0(Cl^-)$
$\Lambda_m^0(NaOH) = \lambda^0(Na^+) + \lambda^0(OH^-)$
$\Lambda_m^0(NaCl) = \lambda^0(Na^+) + \lambda^0(Cl^-)$
પ્રથમ બેનો સરવાળો કરીને ત્રીજાને બાદ કરતા:
$\Lambda_m^0(NH_4Cl) + \Lambda_m^0(NaOH) - \Lambda_m^0(NaCl) = (\lambda^0(NH_4^+) + \lambda^0(Cl^-)) + (\lambda^0(Na^+) + \lambda^0(OH^-)) - (\lambda^0(Na^+) + \lambda^0(Cl^-))$
$= \lambda^0(NH_4^+) + \lambda^0(OH^-) = \Lambda_m^0(NH_4OH)$.
446
DifficultMCQ
$298\text{ K}$ તાપમાને $KCl$ ના સેન્ટિમોલર દ્રાવણની વાહકતા $0.021\text{ }\Omega^{-1}\text{ cm}^{-1}$ છે અને $298\text{ K}$ તાપમાને દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $60\text{ }\Omega$ છે. કોષ અચળાંક $(G^*)$ નું મૂલ્ય છે ($text{ cm}^{-1}$ માં)
A
$3.25$
B
$1.26$
C
$3.34$
D
$1.34$

Solution

(B) આપેલ છે:
વાહકતા $(\kappa) = 0.021\text{ }\Omega^{-1}\text{ cm}^{-1}$
અવરોધ $(R) = 60\text{ }\Omega$
કોષ અચળાંક $(G^*) = \kappa \times R$
$G^* = 0.021\text{ }\Omega^{-1}\text{ cm}^{-1} \times 60\text{ }\Omega = 1.26\text{ cm}^{-1}$.

Electrochemistry — Conductor and Conductance and Cell constant · Frequently Asked Questions

1Are these Electrochemistry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Electrochemistry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.