મોર્ગનના સહલગ્નતા અને પુનઃસંયોજનના પ્રયોગોનાં તારણો જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) મોર્ગને લિંગ-સંકલિત જનીનોના અભ્યાસ માટે ડ્રોસોફિલા (ફળમાખી) માં ઘણા દ્વિસંકરણ પ્રયોગો કર્યા. આ પ્રયોગો મેન્ડલ દ્વારા વટાણા પર કરવામાં આવેલા દ્વિસંકરણ પ્રયોગો જેવા જ હતા.
મોર્ગને પીળા શરીર અને સફેદ આંખોવાળી માદાનું સંકરણ બદામી શરીર અને લાલ આંખોવાળા નર સાથે કરાવ્યું અને તેમની $F_1$ સંતતિનું આંતર-સંકરણ કરાવ્યું.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે બે જનીનો એકબીજાથી સ્વતંત્ર રીતે વિશ્લેષણ પામતા નથી અને $F_2$ ગુણોત્તર $9:3:3:1$ (જ્યારે બે જનીનો સ્વતંત્ર હોય ત્યારે અપેક્ષિત) થી નોંધપાત્ર રીતે અલગ હતો.
મોર્ગન અને તેના જૂથને ખબર હતી કે જનીનો $X$ રંગસૂત્ર પર સ્થિત છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે જ્યારે દ્વિસંકરણમાં બે જનીનો એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા હોય,ત્યારે પિતૃ જનીન સંયોજનોનું પ્રમાણ બિન-પિતૃ પ્રકાર કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
મોર્ગને આનું કારણ બે જનીનોનું ભૌતિક જોડાણ અથવા સહલગ્નતા (Linkage) ગણાવ્યું. તેમણે રંગસૂત્ર પર જનીનોના આ ભૌતિક જોડાણને વર્ણવવા માટે 'સહલગ્નતા' શબ્દ અને બિન-પિતૃ જનીન સંયોજનોના નિર્માણને વર્ણવવા માટે 'પુનઃસંયોજન' (Recombination) શબ્દ આપ્યો.
મોર્ગન અને તેના સહયોગીઓએ એ પણ નોંધ્યું કે એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા હોવા છતાં,કેટલાક જનીનો ખૂબ જ મજબૂતીથી જોડાયેલા હતા (ઓછું પુનઃસંયોજન દર્શાવતા હતા) જ્યારે અન્ય જનીનો શિથિલ રીતે જોડાયેલા હતા (વધુ પુનઃસંયોજન દર્શાવતા હતા).
ઉદાહરણ તરીકે,તેમણે જોયું કે સફેદ અને પીળા જનીનો ખૂબ જ મજબૂતીથી જોડાયેલા હતા અને માત્ર $1.3\%$ પુનઃસંયોજન દર્શાવતા હતા,જ્યારે સફેદ અને લઘુપાંખ (miniature wing) જનીનો $37.2\%$ પુનઃસંયોજન દર્શાવતા હતા,જે શિથિલ જોડાણ સૂચવે છે.
મોર્ગનના વિદ્યાર્થી,આલ્ફ્રેડ સ્ટ્રર્ટીવન્ટે,એક જ રંગસૂત્ર પરના જનીન જોડ વચ્ચેની પુનઃસંયોજન આવૃત્તિનો ઉપયોગ જનીનો વચ્ચેના અંતરના માપ તરીકે કર્યો અને રંગસૂત્ર પર તેમની સ્થિતિનો નકશો (map) તૈયાર કર્યો.
જનીનિક નકશાનો ઉપયોગ હવે સંપૂર્ણ જિનોમના અનુક્રમણ માટે પ્રારંભિક બિંદુ તરીકે થાય છે,જે હ્યુમન જીનોમ પ્રોજેક્ટ $(HGP)$ માં કરવામાં આવ્યું હતું.

Explore More

Similar Questions

$F_1$ દ્વિસંકર માખીઓ સાથેના ટેસ્ટ ક્રોસમાં,પુનઃસંયોજિત પ્રકારની સંતતિ કરતા પિતૃ પ્રકારની સંતતિ વધુ ઉત્પન્ન થઈ હતી. આ શું સૂચવે છે?

ફ્રૂટ ફ્લાયના $X$-રંગસૂત્રના લિંકેજ મેપમાં $66$ એકમો છે,જેમાં એક છેડે યલો બોડી જનીન $(y)$ અને બીજા છેડે બોબ્ડ હેર જનીન $(b)$ છે. આ બે જનીનો ($y$ અને $b$) વચ્ચેની પુનઃસંયોજન આવૃત્તિ (recombination frequency) કેટલી હોવી જોઈએ?

બેટસન અને પ્યુનેટ દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રયોગોમાં કઈ વટાણાની જાતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો?

$E. coli$ માં સંલગ્નતા સમૂહની સંખ્યા કેટલી છે?

એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા જનીનોને શું કહેવાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo