આલ્ડિહાઇડ અને કિટોન સંયોજનોમાંથી આલ્કોહોલ મેળવવાની પ્રક્રિયા ઉદાહરણ સહિત સમજાવો.
(N/A) બનાવટ: આલ્ડિહાઇડ અને કિટોન સંયોજનો ઉદ્દીપકની હાજરીમાં હાઈડ્રોજનના ઉમેરણથી અનુવર્તી આલ્કોહોલમાં રિડક્શન પામે છે. આ પ્રક્રિયા આલ્ડિહાઇડ અને કિટોનનું ઉદ્દીપકીય હાઈડ્રોજનીકરણ છે.
$(b)$ ઉદ્દીપકો: આ રિડક્શન માટે સામાન્ય રીતે સૂક્ષ્મ વિભાજિત ધાતુ જેવી કે પ્લેટિનમ $(Pt)$,પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ વપરાય છે. આલ્ડિહાઇડ-કિટોનમાંથી આલ્કોહોલ બનાવવા માટે સોડિયમ બોરોહાઈડ્રાઈડ $(NaBH_4)$ અથવા લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ $(LiAlH_4)$ પણ વાપરી શકાય છે.
$(c)$ સામાન્ય પ્રક્રિયા: આલ્ડિહાઇડમાંથી પ્રાથમિક આલ્કોહોલ અને કિટોનમાંથી દ્વિતીયક આલ્કોહોલ નીપજે છે.
$(d)$ ઉદાહરણ:
$CH_3CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} CH_3CH_2OH$
$C_6H_5CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} C_6H_5CH_2OH$
$CH_3COCH_3 + H_2 \xrightarrow{NaBH_4} CH_3CH(OH)CH_3$
$C_6H_5COCH_3 + H_2 \xrightarrow{LiAlH_4} C_6H_5CH(OH)CH_3$
$(b)$ ઉદ્દીપકો: આ રિડક્શન માટે સામાન્ય રીતે સૂક્ષ્મ વિભાજિત ધાતુ જેવી કે પ્લેટિનમ $(Pt)$,પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ વપરાય છે. આલ્ડિહાઇડ-કિટોનમાંથી આલ્કોહોલ બનાવવા માટે સોડિયમ બોરોહાઈડ્રાઈડ $(NaBH_4)$ અથવા લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ $(LiAlH_4)$ પણ વાપરી શકાય છે.
$(c)$ સામાન્ય પ્રક્રિયા: આલ્ડિહાઇડમાંથી પ્રાથમિક આલ્કોહોલ અને કિટોનમાંથી દ્વિતીયક આલ્કોહોલ નીપજે છે.
$(d)$ ઉદાહરણ:
$CH_3CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} CH_3CH_2OH$
$C_6H_5CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} C_6H_5CH_2OH$
$CH_3COCH_3 + H_2 \xrightarrow{NaBH_4} CH_3CH(OH)CH_3$
$C_6H_5COCH_3 + H_2 \xrightarrow{LiAlH_4} C_6H_5CH(OH)CH_3$
Explore More
Similar Questions
કઈ પ્રક્રિયા મુખ્ય નીપજ તરીકે $CH_3-CH(CH_3)-CH(OH)-CH_3$ આપશે?
નીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજ શું છે: $CH_3MgI + HCHO \to \text{નીપજ}$
Medium
View Solutionયોગ્ય આલ્કીનમાંથી નીચેના આલ્કોહોલનું સંશ્લેષણ કેવી રીતે કરશો તે દર્શાવો:
$(i)$ $1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ
$(ii)$ $3$-મિથાઈલહેક્ઝેન-$3$-ઓલ
$(iii)$ પેન્ટેન-$2$-ઓલ
$(iv)$ $2$-સાયક્લોહેક્ઝાઈલબ્યુટેન-$2$-ઓલ
$(i)$ $1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ
$(ii)$ $3$-મિથાઈલહેક્ઝેન-$3$-ઓલ
$(iii)$ પેન્ટેન-$2$-ઓલ
$(iv)$ $2$-સાયક્લોહેક્ઝાઈલબ્યુટેન-$2$-ઓલ
Difficult
View Solutionનીચેના આલ્કોહોલ યોગ્ય ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકની મેથેનાલ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા કેવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે તે દર્શાવો:
$(i)$ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2OH$
$(ii)$ સાયક્લોહેક્સાઇલમિથેનોલ.
$(i)$ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2OH$
$(ii)$ સાયક્લોહેક્સાઇલમિથેનોલ.
Medium
View Solution$C_2H_5MgI$ એ $HCHO$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અંતિમ નીપજ બનાવે છે.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo