યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે આલ્કોહોલના નિર્જળીકરણની ક્રિયાવિધિ સમજાવો.

(N/A) $(i)$ આલ્કોહોલનું નિર્જળીકરણ સાંદ્ર $H_2SO_4$ અથવા $H_3PO_4$ જેવા પ્રોટિક એસિડ અથવા નિર્જળ $ZnCl_2$ કે એલ્યુમિના જેવા ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ગરમ કરવાથી થાય છે,જેમાં આલ્કીન મળે છે.
$CH_3CH_2OH \xrightarrow{\text{conc. } H_2SO_4} CH_2=CH_2 + H_2O$
$(ii)$ ઈથેનોલનું નિર્જળીકરણ ત્રણ તબક્કામાં $\beta$-વિલોપન ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે.
તબક્કો-$1$: આલ્કોહોલનું પ્રોટોનેશન. એસિડમાંથી મળતો પ્રોટોન $(H^+)$ આલ્કોહોલના $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાઈને ઑક્ઝોનિયમ આયન $(-OH_2^+)$ બનાવે છે.
તબક્કો-$2$: કાર્બોકેટાયનનું નિર્માણ. $C-O$ બંધ તૂટે છે,$H_2O$ મુક્ત થાય છે અને કાર્બોકેટાયન બને છે. આ પ્રક્રિયાનો ધીમો અને વેગ નિર્ણાયક તબક્કો છે.
તબક્કો-$3$: ઈથીનનું નિર્માણ. કાર્બોકેટાયનમાંથી $\beta$-પ્રોટોનનું વિલોપન થઈને ઈથીન બને છે. તબક્કા-$1$ માં વપરાયેલ $H^+$ મુક્ત થાય છે,જેથી એસિડ ઉદ્દીપક પુનઃપ્રાપ્ત થાય છે.