"હેલોએરિન સંયોજનોમાં ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ $\left( -NO_2 \right)$ ની હાજરી,હેલોએરિન સંયોજનોની ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતામાં વધારો કરે છે." - આ વિધાનને ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) હેલોએરિનમાં $-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહની હાજરી $-Cl$ પરમાણુના $-OH$ સમૂહ દ્વારા ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપનને સરળ બનાવે છે. ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહની હાજરી સંસ્પંદન દ્વારા કાર્બેનિયન મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે,જેનાથી $S_NAr$ પ્રક્રિયા પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા વધે છે.
ઉદાહરણ:
$1$. ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$ માં $-Cl$ નું $-OH$ દ્વારા વિસ્થાપન કરવા માટે કઠિન પરિસ્થિતિઓ ($623 \ K$ તાપમાન અને $300 \ atm$ દબાણ) જરૂરી છે.
$2$. $p$-નાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન $(p-NO_2C_6H_4Cl)$ માં આ જ વિસ્થાપન માટે પ્રમાણમાં હળવી પરિસ્થિતિ $(443 \ K)$ ની જરૂર પડે છે.
$3$. જેમ ઓર્થો/પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહોની સંખ્યા વધે છે,તેમ પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓ વધુ હળવી બનતી જાય છે:
- બે $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$-ડાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા $368 \ K$ તાપમાને થાય છે.
- ત્રણ $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$,$6$-ટ્રાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા માત્ર પાણી સાથે ગરમ કરવાથી થાય છે.

Explore More

Similar Questions

ફેરીક ક્લોરાઇડની હાજરીમાં ટોલ્યુઇનનું ક્લોરીનેશન........આપે છે.

$Ph-NO_2 + Et-Cl \xrightarrow{AlCl_3} (A)$,આપેલ પ્રક્રિયામાં નીપજ $(A)$ શું છે?

List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
List-$I$ રૂપાંતરણList-$II$ પ્રક્રિયકો,વપરાતી શરતો
$A$. ક્લોરોબેન્ઝિન $\rightarrow$ ફિનોલ$I$. ગરમ,$H_2O$
$B$. $1$-ક્લોરો-$4$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન $\rightarrow$ $4$-નાઈટ્રોફિનોલ$II$. $(a)$ $NaOH, 368 \ K$; $(b)$ $H_3O^+$
$C$. $1$-ક્લોરો-$2,4$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝિન $\rightarrow$ $2,4$-ડાયનાઈટ્રોફિનોલ$III$. $(a)$ $NaOH, 443 \ K$; $(b)$ $H_3O^+$
$D$. $1$-ક્લોરો-$2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોબેન્ઝિન $\rightarrow$ $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ$IV$. $(a)$ $NaOH, 623 \ K, 300 \ atm$; $(b)$ $H_3O^+$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

બેન્ઝિન ચક્રમાં નાઇટ્રોસમૂહ $(-NO_2)$ ની હાજરી બેન્ઝિન ચક્રને.........

ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસાઇલેશન દ્વારા એસિટોફેનોન તૈયાર કરવા માટે વપરાતા રસાયણો કયા છે:
$(A)$ $C_6H_6$
$(B)$ $CH_3COCH_3$
$(C)$ $CH_3COCl$
$(D)$ નિર્જળ $AlCl_3$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo