$(a)$ ગોળીય લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્રની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ તમને $30 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ એક અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, cm$ છે. લેન્સથી વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સથી $15 \, cm$ દૂર રચાય?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રકાશીય કેન્દ્ર એ લેન્સનું એવું મધ્યબિંદુ છે કે જેમાંથી પસાર થતું પ્રકાશનું કિરણ કોઈપણ વિચલન પામ્યા વગર સીધું નીકળી જાય છે.
$(b)$ બહિર્ગોળ લેન્સ વડે વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે,વસ્તુને મુખ્ય કેન્દ્ર $(F_1)$ પર મૂકવી જોઈએ. પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે રચાશે.
$(c)$ આપેલ છે: અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f = -20 \, cm$,પ્રતિબિંબ અંતર $v = -15 \, cm$.
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
$\frac{1}{-20} = \frac{1}{-15} - \frac{1}{u}$
$\frac{1}{u} = \frac{1}{-15} - \frac{1}{-20} = -\frac{1}{15} + \frac{1}{20}$
$\frac{1}{u} = \frac{-4 + 3}{60} = -\frac{1}{60}$
$u = -60 \, cm$.
આમ,વસ્તુને લેન્સની સામે $60 \, cm$ અંતરે મૂકવી જોઈએ.

Explore More

Similar Questions

$20 \text{ cm}$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો પાવર કેટલો થાય?

જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય ત્યારે વક્રીભવનકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

$(a)$ એક અભિસારી લેન્સ તેની સામે $100 \, cm$ અંતરે રહેલા પદાર્થનું વાસ્તવિક અને ઉલટું પ્રતિબિંબ રચે છે. પદાર્થને લેન્સની સામે ક્યાં મૂકવો જોઈએ જેથી પ્રતિબિંબનું કદ પદાર્થના કદ કરતાં બમણું થાય? લેન્સનો પાવર પણ ગણો.
$(b)$ વક્રીભવનના નિયમો જણાવો.

લેન્સના કયા બિંદુથી તમામ અંતરો માપવામાં આવે છે?

કિરણ આકૃતિની મદદથી,જ્યારે વસ્તુને $F$ અને $2F$ ની વચ્ચે મૂકવામાં આવે ત્યારે બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા બનતી પ્રતિબિંબની રચના દર્શાવો. આ રીતે બનેલા પ્રતિબિંબની બે લાક્ષણિકતાઓ લખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo