$(a)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ લખો.
$(b)$ $0.02 \ kg$ દળની એક ગોળી $7.5 \ kg$ વજનની બંદૂકમાંથી છોડવામાં આવે છે. જો ગોળીનો પ્રારંભિક વેગ $200 \ m \ s^{-1}$ હોય,તો બંદૂક જે ઝડપથી પાછળની તરફ ધકેલાય (recoil) છે તે ગણો.

(N/A) વેગમાન એટલે પદાર્થમાં રહેલી ગતિની કુલ માત્રા. તે પદાર્થના દળ અને વેગના ગુણાકાર જેટલું હોય છે. તેનો $SI$ એકમ $kg \ m \ s^{-1}$ છે.
$(b)$ આપેલ છે:
ગોળીનું દળ $(m) = 0.02 \ kg$
બંદૂકનું દળ $(M) = 7.5 \ kg$
ગોળીનો વેગ $(v) = 200 \ m \ s^{-1}$
બંદૂકનો રિકોઈલ વેગ $(V) = ?$
વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,ગોળી છોડતા પહેલાનું કુલ વેગમાન અને ગોળી છોડ્યા પછીનું કુલ વેગમાન સમાન હોય છે:
$m \times v + M \times V = 0$
$0.02 \times 200 + 7.5 \times V = 0$
$4 + 7.5 \times V = 0$
$7.5 \times V = -4$
$V = -4 / 7.5 = -0.533 \ m \ s^{-1}$
ઋણ નિશાની દર્શાવે છે કે બંદૂક ગોળીની વિરુદ્ધ દિશામાં પાછળ ધકેલાય છે. બંદૂકની રિકોઈલ ઝડપ $0.533 \ m \ s^{-1}$ છે.