એક કાચનો પ્રિઝમ લાલ અને જાંબલી કિરણોને અનુક્રમે $9^{\circ}$ અને $11^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. સમાન ખૂણા ધરાવતો બીજો પ્રિઝમ તેમને અનુક્રમે $11^{\circ}$ અને $13^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. બીજા પ્રિઝમની વિભાજન શક્તિ (dispersive power) નો પહેલા પ્રિઝમ સાથેનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

  • A
    $5: 6$
  • B
    $6: 5$
  • C
    $9: 13$
  • D
    $13: 9$

Explore More

Similar Questions

$6000 Å$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકવર્ણી પ્રકાશ નાના ખૂણાવાળા પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે. જો પ્રિઝમનો ખૂણો $6^{\circ}$ હોય અને જાંબલી તથા લાલ પ્રકાશ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.52$ અને $1.48$ હોય, તો આ આપાત પ્રકાશ માટે ઉદ્ભવતો કોણીય વિક્ષેપ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

$A$ ખૂણા અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા સમદ્વિબાજુ પ્રિઝમ માટે,લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_m=A$ જોવા મળે છે. નીચેનામાંથી કયો/કયા વિકલ્પ સાચો/સાચા છે?
[$A$] લઘુત્તમ વિચલન સમયે,પ્રથમ વક્રીભવન સપાટી પર આપાતકોણ $i_1$ અને વક્રીભૂત કોણ $r_1$ વચ્ચેનો સંબંધ $r_1=\left(i_1 / 2\right)$ છે.
[$B$] આ પ્રિઝમ માટે વક્રીભવનાંક $\mu$ અને પ્રિઝમનો ખૂણો $A$ વચ્ચેનો સંબંધ $A=\frac{1}{2} \cos ^{-1}(\mu / 2)$ છે.
[$C$] આ પ્રિઝમ માટે,જ્યારે પ્રથમ સપાટી પર આપાતકોણ $i_1=\sin ^{-1}\left[\sin A \sqrt{4 \cos ^2 \frac{A}{2}-1}-\cos A\right]$ હોય,ત્યારે બીજી સપાટી પરથી બહાર આવતું કિરણ સપાટીને સ્પર્શક હશે.
[$D$] આપાતકોણ $i_1=A$ માટે,પ્રિઝમની અંદરનું કિરણ પ્રિઝમના પાયાને સમાંતર હોય છે.

પ્રિઝમનો આડછેદ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ છે. જ્યારે આપાતકોણ એ પ્રિઝમકોણ જેટલો હોય ત્યારે લઘુત્તમ વિચલન જોવા મળે છે. પ્રકાશને $BC$ ના મધ્યબિંદુ $P$ થી $A$ સુધી પહોંચતા લાગતો સમય $..... \times 10^{-10} \, s$ છે. (આપેલ છે: શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $= 3 \times 10^8 \, m/s$ અને $\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$)

એક કાચના પ્રિઝમનો આડછેદ કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ છે,જેમાં $\angle A=90^{\circ}$ છે. કર્ણ $BC$ ને સમાંતર પ્રકાશનું કિરણ બાજુ $AB$ પર આપાત થાય છે અને બાજુ $AC$ ને સ્પર્શીને બહાર નીકળે છે. બીજું કિરણ,જે ફરીથી કર્ણ $BC$ ને સમાંતર છે,તે બાજુ $AC$ પર આપાત થાય છે અને બાજુ $AB$ પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન અનુભવે છે. પ્રિઝમના દ્રવ્યના વક્રીભવનાંક $\mu$ વિશે નીચેનામાંથી કયું સત્ય હોવું જોઈએ?

$1.53$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો પ્રિઝમ $1.33$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીમાં મૂકવામાં આવે છે. જો પ્રિઝમનો ખૂણો $60^{\circ}$ હોય,તો પાણીમાં લઘુત્તમ વિચલન કોણ ........$^{\circ}$ થશે $(\sin 35.1^{\circ} = 0.575)$

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo