ફ્રેનલના બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,ઉદગમ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $1 \, m$ છે અને ઉદગમ અને બાયપ્રિઝમ વચ્ચેનું અંતર $10 \, cm$ છે. પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $6000 \, \mathring{A}$ છે. શલાકાની પહોળાઈ $0.03 \, cm$ છે અને બાયપ્રિઝમનો વક્રીભવન કોણ $1^\circ$ છે. બાયપ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક શોધો.

બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,બે ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે છે અને સ્લિટ તથા આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર પણ બમણું કરવામાં આવે છે. તો ફ્રિન્જની પહોળાઈ

તેના પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશમાં રચનાત્મક વ્યતિકરણ માટે પાતળા ફિલ્મની લઘુત્તમ જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ ($ nm$ માં)? આપેલ છે, ફિલ્મનો વક્રીભવનાંક $= 1.5$, ફિલ્મ પર આપાત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $= 600 \, nm$.

સાબુના પડ (વક્રીભવનાંક $\mu = 1.5$) પરથી પરાવર્તિત થતા સફેદ પ્રકાશ માટે $600 \ nm$ પર મહત્તમ અને $450 \ nm$ પર ન્યૂનતમ મળે છે,જેની વચ્ચે કોઈ ન્યૂનતમ નથી. તો પડની જાડાઈ $10^{-7} \ m$ ના એકમમાં કેટલી હશે?

સમતલ કાચની પ્લેટ ઉપર સમતલ બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટી મૂકીને હવાની પાતળી ફિલ્મ (સ્તર) રચેલ છે. એકરંગી પ્રકાશ સાથે આ પાતળી ફિલ્મ સૌથી ઉપરની બહિર્ગોળ સપાટી અને નીચેની કાચની સપાટી પરથી થતા પરાવર્તનના લીધે વ્યતિકરણ રચના આપે છે.
વિધાન-$1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચની પ્લેટની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે તેમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન-$2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અપ્રકાશિત (ડાર્ક) છે.

પ્રકાશ કાચની પ્લેટ $(\mu = 1.5)$ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી વક્રીભવન કોણ $60^\circ$ બને. $6000 \, \mathring A$ તરંગલંબાઈને અનુરૂપ કાળો પટ્ટો જોવા મળે છે. જો કાચની પ્લેટની જાડાઈ $1.2 \times 10^{-3} \, mm$ હોય,તો વ્યતિકરણ પટ્ટાનો ક્રમ શોધો.