બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,બે ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે છે અને સ્લિટ તથા આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર પણ બમણું કરવામાં આવે છે. તો ફ્રિન્જની પહોળાઈ

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d$ અચળ રાખવામાં આવે છે. જો સ્લિટ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $D$ ને $D_1, D_2, D_3$ અને $D_4$ તરીકે બદલવામાં આવે અને અનુરૂપ માપેલ ફ્રિન્જની પહોળાઈ $Z_1, Z_2, Z_3$ અને $Z_4$ હોય,તો:

બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં, $4^{th}$ અપ્રકાશિત શલાકા (dark band) એક સ્લિટની સામે રચાય છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? ($D$ = ઉદગમ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર, $d$ = સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર)

ફ્રેનલના બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,ઉદગમ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $1 \, m$ છે અને ઉદગમ અને બાયપ્રિઝમ વચ્ચેનું અંતર $10 \, cm$ છે. પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $6000 \, \mathring{A}$ છે. શલાકાની પહોળાઈ $0.03 \, cm$ છે અને બાયપ્રિઝમનો વક્રીભવન કોણ $1^\circ$ છે. બાયપ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક શોધો.

જ્યારે $7 \ \mu m$ જાડાઈ અને $\mu = 1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટને બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ પામતા કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા સાતમી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $............ \ \mathring{A}$ હશે.

વિધાન: સાબુના પરપોટા અથવા પાણી પર તેલનું પાતળું પડ જેવી પાતળી ફિલ્મ જ્યારે સફેદ પ્રકાશ દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે ત્યારે સુંદર રંગો દર્શાવે છે.
કારણ: આ પાતળી ફિલ્મના ઉપરની સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશના વ્યતિકરણને કારણે થાય છે.