ફ્લિન્ટ અને ક્રાઉન કાચના પ્રિઝમ માટે પ્રિઝમ કોણ અનુક્રમે $A'$ અને $A$ છે. જ્યારે તેનો ઉપયોગ વિચલન સિવાય વિભાજન (dispersion) ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવે,ત્યારે $A'/A$ ગુણોત્તર કેટલો થશે?

એક સમતલ ધ્રુવીભૂત વાદળી પ્રકાશનું કિરણ પ્રિઝમ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે પ્રિઝમની સપાટી પરથી કોઈ પરાવર્તન થતું નથી. નિર્ગમન કિરણનો વિચલન કોણ $\delta=60^{\circ}$ છે (જુઓ આકૃતિ-$1$). તે જ પ્રિઝમ માટે લાલ પ્રકાશનો લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_{\text{min}}=30^{\circ}$ છે (જુઓ આકૃતિ-$2$). વાદળી પ્રકાશ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન(નો) સાચું/સાચા છે?
$(A)$ વાદળી પ્રકાશ આપાત સમતલમાં ધ્રુવીભૂત છે.
$(B)$ પ્રિઝમનો કોણ $60^{\circ}$ છે.
$(C)$ લાલ પ્રકાશ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે.
$(D)$ પ્રિઝમની બહાર નીકળતી સપાટી પર વાદળી પ્રકાશ માટે વક્રીભવન કોણ $60^{\circ}$ છે.

પ્રકાશનું એક કિરણ આડા ટેબલ પર મૂકેલા સમબાજુ કાચના પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે. લઘુત્તમ વિચલન માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

$1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના $4^o$ ખૂણાવાળા પાતળા પ્રિઝમ $P_1$ ને $1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_2$ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી કોઈ વિચલન ન થાય. પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો .....$^o$ છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, જ્યારે આપાત કિરણ પ્રિઝમના પાયાને સમાંતર હોય, ત્યારે નિર્ગમન કિરણ બીજી સપાટી પરથી ઘસાઈને (grazing) બહાર નીકળે છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ હોય, તો પ્રિઝમનો ખૂણો $\theta$ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

કાચના પ્રિઝમની એક સપાટી પર ચાંદીનો ઢોળ ચડાવેલો છે. પ્રકાશનું કિરણ બીજી સપાટી પર $45^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. વક્રીભવન પામ્યા પછી, તે ચાંદીવાળી સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે અને ત્યારબાદ પોતાનો માર્ગ પાછો ખેંચે છે (retraces). પ્રિઝમનો વક્રીભૂત કોણ $30^{\circ}$ છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક કેટલો છે?