$280\, \text{દિવસ}$ જૂના રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થની એક્ટિવિટી $6000\, \text{dps}$ છે. $140\, \text{દિવસ}$ પછી તેની એક્ટિવિટી $3000\, \text{dps}$ થાય છે. તેની પ્રારંભિક એક્ટિવિટી કેટલી હશે? ......... $\text{dps}$

એક રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થ જેનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $2$ વર્ષ છે તેનું વજન $1 \,g$ છે અને તેને પ્રયોગશાળામાં $4$ વર્ષ માટે સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. તો બાકી રહેલા રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થનું પ્રમાણ કેટલું હશે ($\,g$ માં)?

એક રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $8$ વર્ષ છે. આ પદાર્થની એક્ટિવિટી તેના મૂળ મૂલ્યના $1/8$ ભાગ સુધી ઘટતા .......... $\text{વર્ષ}$ લાગશે.

બે નમૂનાઓ $A$ અને $B$ સમાન પ્રમાણમાં રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થો ધરાવે છે. જો $9 \text{ hours}$ પછી નમૂના $A$ નો $(1/8)$ ભાગ અને નમૂના $B$ નો $(1/128)$ ભાગ બાકી રહેતો હોય, તો $B$ અને $A$ ના અર્ધ-આયુષ્ય સમયનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

એક રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $5$ વર્ષ છે. $10$ વર્ષમાં ક્ષય થવાની સંભાવના ........$\%$ હશે.

જો તમામ સ્વતંત્ર રાશિઓમાં માપન ક્ષતિઓ જાણીતી હોય,તો કોઈપણ આશ્રિત રાશિમાં ક્ષતિ નક્કી કરવી શક્ય છે. આ શ્રેણી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરીને અને ક્ષતિના પ્રથમ ઘાત પર વિસ્તરણને કાપીને કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,સંબંધ $z = x / y$ ધ્યાનમાં લો. જો $x, y$ અને $z$ માં ક્ષતિઓ અનુક્રમે $\Delta x, \Delta y$ અને $\Delta z$ હોય,તો $z \pm \Delta z = \frac{x \pm \Delta x}{y \pm \Delta y} = \frac{x}{y}(1 \pm \frac{\Delta x}{x})(1 \pm \frac{\Delta y}{y})^{-1}$. $(1 \pm \frac{\Delta y}{y})^{-1}$ માટે શ્રેણી વિસ્તરણ,$\Delta y / y$ માં પ્રથમ ઘાત સુધી,$1 \mp(\Delta y / y)$ છે. સ્વતંત્ર ચલોમાં સાપેક્ષ ક્ષતિઓ હંમેશા ઉમેરવામાં આવે છે. તેથી $z$ માં ક્ષતિ $\Delta z = z(\frac{\Delta x}{x} + \frac{\Delta y}{y})$ હશે. ઉપરોક્ત તારણ એ ધારણા કરે છે કે $\Delta x / x \ll 1, \Delta y / y \ll 1$. તેથી,આ રાશિઓની ઉચ્ચ ઘાતને અવગણવામાં આવે છે.
$(1)$ ગુણોત્તર $r = \frac{(1-a)}{(1+a)}$ ધ્યાનમાં લો જે પરિમાણરહિત રાશિ $a$ માપીને નક્કી કરવામાં આવે છે. જો $a$ ના માપનમાં ક્ષતિ $\Delta a$ $(\Delta a / a \ll 1)$ હોય,તો ક્ષતિ $\Delta r$ શું છે?
$(2)$ એક પ્રયોગમાં,રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસની પ્રારંભિક સંખ્યા $3000$ છે. એવું જોવા મળ્યું છે કે પ્રથમ $1.0 \ s$ માં $1000 \pm 40$ ન્યુક્લિયસ ક્ષય પામ્યા છે. $|x| \ll 1$ માટે,$\ln(1+x) \approx x$ એ $x$ ની પ્રથમ ઘાત સુધી છે. ક્ષય અચળાંક $\lambda$ ના નિર્ધારણમાં ક્ષતિ $\Delta \lambda$ ($s^{-1}$ માં) કેટલી છે?